راهنمای خرید روغن موتور خودرو؛ از ۵W-۳۰ و ۵W-۴۰ تا API و ILSAC

به گزارش خبرنگار پرشین خودرو، انتخاب روغن موتور برای بسیاری از رانندگان با یک سؤال ساده شروع می‌شود: «۵W-۳۰ بگیرم یا ۵W-۴۰؟» اما پاسخ درست معمولاً به همین دو عدد ختم نمی‌شود.

روی هر قوطی روغن موتور مجموعه‌ای از اطلاعات فنی درج شده است؛ از گرید SAE گرفته تا سطح عملکرد API، استانداردهای ILSAC یا ACEA و گاهی تأییدیه‌های اختصاصی خودروساز. هرکدام از این مشخصات بخشی از داستان را بیان می‌کنند.

برای همین، انتخاب روغن موتور نباید فقط بر اساس برند، قیمت یا توصیه فروشنده انجام شود.

بهترین روغن موتور، روغنی نیست که صرفاً گران‌تر، غلیظ‌تر یا متعلق به برند معروف‌تری باشد؛ بهترین انتخاب، روغنی است که با مشخصات موردنیاز همان موتور مطابقت داشته باشد، اصل باشد و مطابق توصیه سازنده استفاده شود.

این موضوع درباره خودروهای بازار ایران اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا یک نام خودرو ممکن است در سال‌های مختلف با موتور، تیپ یا مشخصات فنی متفاوت عرضه شده باشد.

بنابراین اگر می‌خواهید بدانید دقیقاً چه روغنی برای خودروی شما مناسب است، دفترچه راهنمای همان خودرو و همان نسخه موتور باید مرجع اصلی باشد. اطلاعات عمومی این مقاله برای شناخت مشخصات روغن و تصمیم‌گیری بهتر هنگام خرید است و جای دفترچه خودرو را نمی‌گیرد.

روغن موتور چه کاری در موتور خودرو انجام می‌دهد؟

روغن موتور فقط وظیفه روان‌کاری قطعات را ندارد. یک روغن مناسب در موتور چند وظیفه هم‌زمان انجام می‌دهد.

• کاهش اصطکاک میان قطعات متحرک
• کاهش سایش
• کمک به انتقال حرارت
• کنترل رسوبات و لجن
• محافظت در برابر اکسیداسیون
• کمک به جلوگیری از خوردگی
• حفظ پاکیزگی قطعات داخلی
• کمک به آب‌بندی مناسب بین رینگ پیستون و جداره سیلندر
• رساندن سریع روانکار به قطعات پس از استارت

چرا روغن در استارت سرد اهمیت دارد؟

وقتی موتور خاموش است، روغن در مدار روغن‌کاری جریان ندارد و دمای آن نیز ممکن است پایین باشد. در زمان استارت، روغن باید بتواند در مدار موتور حرکت کند و خود را به قطعات مختلف برساند.

به همین دلیل گرید SAE فقط یک عدد تبلیغاتی روی ظرف نیست؛ بلکه بخشی از مشخصات فنی روغن را نشان می‌دهد. البته SAE فقط درباره گرانروی صحبت می‌کند و کیفیت کلی روغن را تعیین نمی‌کند.

روغن موتور خوب چه ویژگی‌هایی دارد؟

«روغن موتور خوب» یک تعریف مطلق ندارد. ممکن است روغنی برای یک موتور انتخاب مناسبی باشد اما برای موتور دیگری مناسب نباشد.

مهم‌ترین معیارها عبارت‌اند از:

• گرانروی مناسب
• سطح عملکرد مناسب
• استانداردهای موردنیاز موتور
• تأییدیه‌های لازم خودروساز
• پایداری مناسب در برابر حرارت
• مقاومت مناسب در برابر اکسیداسیون
• توانایی کنترل رسوبات
• سازگاری با سیستم‌های کنترل آلایندگی
• اصالت محصول
• شرایط نگهداری مناسب
• تناسب با طراحی و شرایط کارکرد موتور

بنابراین «گران‌تر بودن» یا «تمام‌سنتتیک بودن» به‌تنهایی دلیل کافی برای مناسب‌تر بودن روغن نیست.

SAE چیست و اعداد روی روغن موتور چه معنایی دارند؟

SAE J۳۰۰ استانداردی برای طبقه‌بندی گرانروی روغن موتور است. هنگام صحبت درباره SAE باید بین «گرانروی» و «کیفیت عملکردی» روغن تفاوت قائل شد.

۵W-۳۰ یعنی چه؟

در روغن چنددرجه‌ای مانند ۵W-۳۰، بخش ۵W به طبقه‌بندی گرانروی در شرایط دمای پایین مربوط است و عدد ۳۰ به گرید گرانروی در شرایط دمای بالاتر مربوط می‌شود.

حرف W از واژه Winter گرفته شده است. بنابراین ۵W-۳۰ به معنی «روغن مخصوص دمای ۵ درجه» نیست.

۵W-۴۰ یعنی چه؟

۵W-۴۰ نیز در بخش دمای پایین در گروه ۵W قرار می‌گیرد، اما گرید دمای بالاتر آن ۴۰ است.

بنابراین تفاوت ۵W-۳۰ و ۵W-۴۰ فقط در یک عدد ظاهری نیست؛ این دو روغن در بخش گرانروی دمای بالاتر، در دو کلاس متفاوت قرار می‌گیرند.

۱۰W-۴۰ یعنی چه؟

۱۰W-۴۰ در قسمت مربوط به شرایط دمای پایین، گرید ۱۰W دارد و در بخش دمای بالاتر، در گرید ۴۰ قرار می‌گیرد.

بنابراین ۱۰W-۴۰ و ۵W-۴۰ عدد دوم یکسانی دارند، اما رفتار آنها در بخش دمای پایین بر اساس طبقه‌بندی SAE متفاوت است.

۱۵W-۴۰ یعنی چه؟

۱۵W-۴۰ نیز یک روغن چنددرجه‌ای است که در قسمت دمای پایین در کلاس ۱۵W قرار می‌گیرد و در قسمت دمای بالاتر، گرید ۴۰ دارد.

اینکه کدام گرید برای یک خودرو مناسب است، باید از مشخصات موتور و توصیه سازنده مشخص شود.

نکته مهم: SAE کیفیت روغن را مشخص نمی‌کند

یکی از مهم‌ترین اشتباهات هنگام خرید روغن این است که تصور کنیم SAE همان استاندارد کیفیت روغن است. این برداشت درست نیست.

SAE عمدتاً گرانروی را طبقه‌بندی می‌کند.

سطح عملکرد و الزامات کاربردی روغن در استانداردها و طبقه‌بندی‌های دیگری مانند API، ILSAC و ACEA بررسی می‌شود.

بنابراین عبارت «روغن ۵W-۴۰» به‌تنهایی اطلاعات کافی برای انتخاب روغن نیست.

API چیست و چه اهمیتی دارد؟

API یا American Petroleum Institute یکی از مراجع مهم در زمینه دسته‌بندی و مشخصات عملکردی روغن موتور است.

برای روغن موتورهای بنزینی، دسته‌های Service Category با حروف مختلف مشخص می‌شوند. API نسل‌های مختلفی از این دسته‌بندی را برای روغن‌های موتور بنزینی معرفی کرده است.

API SQ چیست؟

API SQ نسل جدید دسته‌بندی روغن‌های موتور بنزینی است. این سطح عملکرد برای نیازهای جدیدتر موتور طراحی شده و موضوعاتی مانند پیشگیری از LSPI، محافظت در برابر سایش زنجیر تایم و کنترل رسوبات را در الزامات عملکردی خود مورد توجه قرار می‌دهد.

اما یک نکته مهم وجود دارد:

جدیدتر بودن API به‌تنهایی مجوز نادیده گرفتن دفترچه خودرو نیست.

برای انتخاب روغن، باید سطح عملکرد موردنیاز موتور را با مشخصات روی ظرف تطبیق داد.

API SN بهتر است یا SP؟

API SP نسل جدیدتری نسبت به SN است؛ اما پاسخ این سؤال که «کدام را بخرم؟» باید با مشخصات موتور شروع شود.

اگر خودروساز سطح عملکرد خاصی را تعیین کرده، همان توصیه باید در اولویت باشد.

پس این جمله که «هرچه API جدیدتر باشد، برای همه موتورها بهتر است» بیان دقیقی نیست.

روغن باید برای کاربرد موردنظر و موتور مشخص مناسب باشد.

ILSAC چیست؟

ILSAC یا International Lubricant Specification Advisory Council در تدوین استانداردهای عملکردی روغن موتور خودروهای سواری بنزینی نقش دارد.

استانداردهای ILSAC معمولاً با عبارت GF شناخته می‌شوند.

در نسل جدید این استاندارد، GF-۷A و GF-۷B مطرح هستند.

GF-۷B برای روغن‌های SAE ۰W-۱۶ تعریف شده و GF-۷A دامنه عمومی‌تری از کاربردهای روغن موتور خودروهای سواری را پوشش می‌دهد.

استانداردهای ILSAC موضوعاتی مانند موارد زیر را در نظر می‌گیرند:

• محافظت در برابر LSPI
• سایش زنجیر تایم
• کنترل رسوبات
• اقتصاد سوخت
• محافظت از سیستم‌های کنترل آلایندگی
• عملکرد در دمای پایین

اما مانند API، ILSAC نیز جای دفترچه خودرو را نمی‌گیرد. اگر دفترچه خودرو مشخصات خاصی را تعیین کرده است، همان مشخصات باید مبنا باشد.

ACEA چیست؟

ACEA یا انجمن خودروسازان اروپا، توالی‌ها و دسته‌بندی‌های عملکردی روغن موتور را برای کاربردهای مختلف تعریف می‌کند.

در روغن‌های موتور خودروهای سبک، دسته‌های A/B و C از مهم‌ترین گروه‌ها هستند.

دسته‌های C به روغن‌هایی مربوط می‌شوند که الزامات خاصی در ارتباط با سامانه‌های پس‌پالایش گازهای خروجی دارند.

ACEA در توالی ۲۰۲۳ خود دسته‌های مختلفی را برای کاربردهای متفاوت تعریف کرده است. بنابراین صرفاً دیدن عبارت «ACEA» روی ظرف روغن کافی نیست.

باید مشخص شود روغن دقیقاً چه رده ACEA را دارد.

روغن مینرال، نیمه سنتتیک و تمام سنتتیک چه تفاوتی دارند؟

این اصطلاحات عمدتاً به نوع روغن پایه و ترکیب فرمولاسیون مربوط می‌شوند.

روغن مینرال

روغن‌های پایه معدنی از فرآیند پالایش نفت خام به دست می‌آیند و در موتورهایی که سازنده استفاده از آنها را مجاز دانسته، قابل استفاده هستند.

روغن نیمه سنتتیک

این روغن‌ها از ترکیب پایه‌ها و فرمولاسیون‌های مختلف تولید می‌شوند و بسته به محصول می‌توانند ویژگی‌های متفاوتی داشته باشند.

روغن تمام سنتتیک

روغن‌های تمام سنتتیک با استفاده از پایه‌های سنتزی و فرمولاسیون‌های مهندسی‌شده تولید می‌شوند و می‌توانند در زمینه‌هایی مانند پایداری حرارتی و اکسیداسیون عملکرد مطلوبی داشته باشند.

اما:

Fully Synthetic به معنی «بهترین روغن برای همه خودروها» نیست.

ممکن است یک روغن تمام سنتتیک از نظر کیفیت محصول بسیار خوب باشد اما گرید یا سطح عملکرد آن با نیاز موتور شما مطابقت نداشته باشد.

۵W-۳۰ بهتر است یا ۵W-۴۰؟

هیچ پاسخ عمومی برای همه خودروها وجود ندارد.

این دو گرید در بخش ۵W مشابه‌اند، اما در بخش گرید دمای کاری متفاوت هستند.

انتخاب بین آنها باید بر اساس مواردی مانند موارد زیر انجام شود:

• طراحی موتور
• توصیه سازنده
• شرایط آب‌وهوایی
• دمای کار موتور
• سیستم توربوشارژ
• سیستم کنترل آلایندگی
• وضعیت فنی موتور
• محدوده گریدهای مجاز در دفترچه

بنابراین اگر سازنده برای یک موتور ۵W-۳۰ را توصیه کرده است، صرفاً به دلیل گرمای تابستان نباید خودسرانه به ۵W-۴۰ تغییر کرد.

برعکس، اگر سازنده ۵W-۴۰ را مشخص کرده باشد، صرفاً به دلیل تبلیغات مربوط به روغن‌های رقیق‌تر نباید ۵W-۳۰ انتخاب کرد.

۵W-۴۰ بهتر است یا ۱۰W-۴۰؟

هر دو گرید در بخش دوم، کلاس ۴۰ دارند. تفاوت آنها در بخش مربوط به دمای پایین است.

۵W-۴۰ و ۱۰W-۴۰ بنابراین رفتار یکسانی در شرایط دمای پایین ندارند.

اما این تفاوت به معنی «بهتر بودن همیشگی ۵W-۴۰» نیست.

اگر سازنده خودرو ۱۰W-۴۰ را توصیه کرده، تغییر به ۵W-۴۰ باید فقط در صورتی انجام شود که آن گرید برای همان موتور مجاز باشد.

آیا روغن غلیظ‌تر برای موتورهای کارکرده بهتر است؟

این یکی از رایج‌ترین باورهای بازار است.

گاهی گفته می‌شود: «ماشین که کارکردش بالا رفت، باید روغن غلیظ‌تر بریزی.» اما این یک قانون فنی عمومی نیست.

اگر موتور روغن کم می‌کند، ابتدا باید علت مشخص شود.

مصرف روغن می‌تواند به عوامل مختلفی مربوط باشد؛ از نشتی گرفته تا فرسودگی قطعات داخلی موتور یا مشکلات سیستم تهویه کارتل.

افزایش گرانروی ممکن است در بعضی شرایط روی میزان مصرف روغن تأثیر بگذارد، اما:

روغن غلیظ‌تر، جای تعمیر موتور را نمی‌گیرد.

اگر موتور نشتی دارد، باید نشتی تعمیر شود. اگر رینگ، کاسه‌نمد یا قطعه‌ای دچار مشکل است، باید علت فنی بررسی شود.

از طرف دیگر، استفاده از گریدی که بیش از نیاز موتور غلیظ باشد نیز می‌تواند مناسب نباشد.

بنابراین:

سن و کیلومتر خودرو به‌تنهایی دلیل کافی برای تغییر گرید روغن نیست.

برای هر خودرو چه روغنی مناسب است؟

این بخش را نمی‌توان با یک جدول ثابت برای تمام خودروهای بازار ایران پاسخ داد.

دلیل آن ساده است:

یک نام خودرو لزوماً به معنی یک موتور و یک مشخصات روغن نیست.

ممکن است یک خودرو در سال‌های مختلف:

• موتور متفاوت داشته باشد.
• فیس‌لیفت شده باشد.
• تیپ متفاوت داشته باشد.
• با موتور تنفس طبیعی یا توربوشارژ عرضه شده باشد.
• دفترچه متفاوتی داشته باشد.
• توصیه متفاوتی برای گرید روغن داشته باشد.

به همین دلیل، درج یک فهرست عمومی مانند «فلان خودرو = ۱۰W-۴۰» بدون مشخص کردن نسخه خودرو می‌تواند گمراه‌کننده باشد.

قاعده درست برای انتخاب روغن هر خودرو

۱. مدل دقیق خودرو را مشخص کنید

نام خودرو به‌تنهایی کافی نیست. سال تولید، تیپ و نسخه خودرو نیز اهمیت دارند.

۲. موتور خودرو را مشخص کنید

یک خانواده خودرو ممکن است در دوره‌های مختلف با موتورهای متفاوت عرضه شده باشد.

۳. دفترچه همان خودرو را بررسی کنید

دفترچه راهنمای همان خودرو، سال و نسخه باید مرجع اصلی باشد.

۴. گرید SAE را از دفترچه استخراج کنید

اگر دفترچه محدوده‌ای از گریدها را مجاز دانسته، انتخاب باید داخل همان محدوده باشد.

۵. سطح عملکرد را بررسی کنید

API، ACEA یا ILSAC را مطابق مشخصات دفترچه بررسی کنید.

۶. تأییدیه‌های سازنده را بررسی کنید

اگر سازنده موتور تأییدیه خاصی تعیین کرده است، صرفاً API یا SAE کافی نیست.

۷. ظرفیت روغن را نیز از همان دفترچه بگیرید

حجم روغن می‌تواند بین موتورهای مختلف تفاوت داشته باشد. حتی در یک خودرو، مقدار روغن با تعویض فیلتر ممکن است با مقدار موردنیاز در شرایط دیگر تفاوت داشته باشد.

۸. اگر بین منابع اختلاف وجود داشت، حدس نزنید

در چنین شرایطی، دفترچه رسمی همان نسخه خودرو یا اطلاعات رسمی سازنده باید بررسی شود.

در این مطلب جدول «بهترین روغن برای هر خودرو» را ارائه نکردیم؛ چون بدون در اختیار داشتن دفترچه همان نسخه خودرو، چنین جدولی می‌تواند اطلاعات نادرست تولید کند.

هنگام خرید روغن موتور به چه چیزهایی دقت کنیم؟

گرید SAE

ابتدا گرید موردنیاز موتور را پیدا کنید. به یک عدد مانند ۴۰ نگاه نکنید؛ کل عبارت مانند ۵W-۴۰ مهم است.

استاندارد API

سطح عملکرد API را با توصیه سازنده تطبیق دهید.

استاندارد ACEA

اگر دفترچه خودرو ACEA خاصی را توصیه کرده، فقط وجود عبارت ACEA کافی نیست؛ دسته دقیق را بررسی کنید.

استاندارد ILSAC

در خودروهایی که دفترچه ILSAC را مشخص کرده، نسل استاندارد و کاربرد آن را بررسی کنید.

تأییدیه‌های خودروساز

اگر سازنده موتور تأییدیه اختصاصی تعیین کرده است، آن را جدی بگیرید.

اصالت روغن

روغن اصل با مشخصات صحیح اهمیت بسیار بیشتری از صرفاً «برند معروف» دارد.

تاریخ تولید

تاریخ تولید را بررسی کنید و محصولی را که مدت زیادی در شرایط نامعلوم نگهداری شده، با احتیاط بیشتری بخرید.

شرایط نگهداری

روغن باید در شرایط مناسب و دور از گرمای شدید، نور مستقیم و آلودگی نگهداری شده باشد.

بسته‌بندی و پلمب

پلمب، درپوش، چاپ بسته‌بندی و اطلاعات تولیدکننده را بررسی کنید.

فروشنده معتبر

زنجیره تأمین مطمئن یکی از مهم‌ترین عوامل کاهش ریسک خرید روغن تقلبی است.

چگونه روغن موتور اصل را از تقلبی تشخیص دهیم؟

برای تشخیص اصالت روغن، نباید به تست‌های خانگی به‌عنوان روش قطعی اعتماد کرد.

روش‌هایی مانند موارد زیر روش علمی و قطعی برای اثبات اصالت محصول نیستند:

• بو کردن روغن
• بررسی رنگ روغن
• لمس روغن با دست
• تست آهنربا
• قرار دادن روغن در فریزر
• بررسی میزان روان بودن با دست

روش‌های مطمئن‌تر عبارت‌اند از:

• خرید از فروشنده معتبر
• بررسی زنجیره تأمین
• بررسی بسته‌بندی
• کنترل پلمب
• بررسی کد اصالت در صورت وجود
• بررسی محصول در سایت رسمی تولیدکننده
• بررسی مشخصات تولیدکننده
• دریافت فاکتور معتبر

اگر درباره اصالت یک روغن شک دارید، بهتر است آن را صرفاً با یک آزمایش خانگی تأییدشده تلقی نکنید.

آیا روغن گران‌تر همیشه بهتر است؟

خیر.

قیمت بالاتر ممکن است به عوامل مختلفی مربوط باشد:

• نوع روغن پایه
• فرمولاسیون
• سطح عملکرد
• برند
• بسته‌بندی
• بازار هدف
• هزینه واردات یا توزیع

اما قیمت بالاتر به‌تنهایی اثبات نمی‌کند که روغن برای موتور شما مناسب‌تر است.

همچنین عبارت‌هایی مانند Fully Synthetic، Premium، Racing، Long Life یا Turbo به‌تنهایی جای مشخصات فنی موتور را نمی‌گیرند.

اصل مهم این است:

مشخصات صحیح + محصول اصل + کیفیت مناسب

آیا می‌توان گرید روغن را تغییر داد؟

در برخی موتورها امکان تغییر گرید وجود دارد، اما فقط در محدوده‌ای که سازنده مجاز دانسته است.

تغییر ۵W-۳۰ به ۵W-۴۰

این تغییر ممکن است برای بعضی موتورها مجاز باشد، اما باید در مشخصات سازنده قرار داشته باشد.

تغییر ۵W-۴۰ به ۱۰W-۴۰

در این حالت بخش مربوط به گرانروی دمای پایین تغییر می‌کند. اگر هر دو گرید در دفترچه مجاز باشند، شرایط محیطی می‌تواند یکی از عوامل تصمیم‌گیری باشد.

تغییر ۱۰W-۴۰ به ۱۵W-۴۰

این تغییر نیز نباید صرفاً به دلیل بالا رفتن کیلومتر خودرو انجام شود.

تغییر گرید با افزایش کارکرد

قاعده «هرچه خودرو پیرتر شد، روغن را غلیظ‌تر کن» قانون فنی عمومی نیست.

اگر موتور سالم است، افزایش کارکرد به‌تنهایی دلیل تغییر گرید نیست. اگر موتور روغن کم می‌کند، ابتدا علت باید مشخص شود.

روغن موتور هر چند کیلومتر باید تعویض شود؟

برای تمام خودروها نمی‌توان یک عدد ثابت اعلام کرد.

فاصله تعویض به عوامل مختلفی بستگی دارد:

• توصیه سازنده
• نوع موتور
• نوع روغن
• شرایط رانندگی
• ترافیک
• سفرهای کوتاه
• دمای محیط
• میزان کارکرد
• وضعیت موتور
• کیفیت روغن
• کیفیت فیلتر

شرایط سخت چه تأثیری دارد؟

رانندگی دائمی در ترافیک سنگین، توقف و حرکت مکرر، سفرهای بسیار کوتاه و برخی شرایط محیطی می‌توانند فشار بیشتری به روغن وارد کنند.

در چنین شرایطی ممکن است سازنده برنامه سرویس متفاوت یا کوتاه‌تری تعیین کرده باشد.

بنابراین به جای یک نسخه عمومی مانند «هر ۵ هزار کیلومتر»، باید برنامه سرویس خودرو و شرایط واقعی استفاده را بررسی کرد.

آیا فیلتر روغن را باید با روغن عوض کرد؟

در بسیاری از سرویس‌های دوره‌ای، تعویض فیلتر روغن هم‌زمان با تعویض روغن انجام می‌شود.

اما نکته مهم‌تر از خود زمان تعویض، استفاده از فیلتر مناسب و معتبر است.

فیلتر روغن دارای ساختار داخلی، ظرفیت و مشخصات طراحی‌شده برای کاربرد مشخص است.

بنابراین نباید صرفاً بر اساس شباهت ظاهری دو فیلتر آنها را قابل‌جایگزینی دانست.

در سرویس خودرو، روغن و فیلتر را باید مطابق توصیه سازنده انتخاب کرد.

اشتباهات رایج هنگام انتخاب روغن موتور

1. انتخاب روغن فقط بر اساس برند: برند مهم است، اما مشخصات فنی موتور اولویت دارد.
2. انتخاب روغن فقط بر اساس عدد ۳۰ یا ۴۰: کل گرید SAE باید بررسی شود.
3. تصو ر اینکه روغن غلیظ‌تر همیشه بهتر است: گرانروی بالاتر الزاماً محافظت بیشتر ایجاد نمی‌کند.
4. بی‌توجهی به API: SAE به‌تنهایی سطح عملکرد روغن را نشان نمی‌دهد.
5. بی‌توجهی به دفترچه خودرو: دفترچه خودرو مرجع اصلی انتخاب است.
6. خرید از فروشنده نامعتبر: محصول تقلبی می‌تواند تمام مزیت‌های یک روغن اصلی را از بین ببرد.
7. انتخاب روغن فقط به دلیل توربو بودن خودرو: موتور توربو به مشخصات روغن متناسب با طراحی خود نیاز دارد.
8. تغییر گرید بدون دلیل فنی: سن و کارکرد خودرو به‌تنهایی دلیل کافی برای تغییر گرید نیست.
9. تعویض دیرهنگام روغن: شرایط سخت رانندگی می‌تواند برنامه سرویس را تحت تأثیر قرار دهد.
10. بی‌توجهی به فیلتر روغن: فیلتر بخشی از سیستم روغن‌کاری موتور است.
11. اعتماد به تست‌های خانگی اصالت: بو، رنگ و لمس روغن نمی‌توانند اصالت را به‌طور قطعی مشخص کنند.
12. تصور اینکه API جدید همیشه بدون قید و شرط بهتر است: سطح عملکرد جدید باید با نیاز موتور و توصیه سازنده تطبیق داشته باشد.

جمع‌بندی

انتخاب روغن موتور نباید با برند یا قیمت شروع شود.

روش درست این است:

1. مدل دقیق خودرو را مشخص کنید.
2. سال، تیپ و موتور خودرو را مشخص کنید.
3. دفترچه همان خودرو را بررسی کنید.
4. گرید SAE موردنیاز را پیدا کنید.
5. سطح عملکرد API، ACEA یا ILSAC را در صورت نیاز بررسی کنید.
6. تأییدیه‌های خودروساز را کنترل کنید.
7. حجم روغن را از دفترچه همان نسخه خودرو بگیرید.
8. روغن اصل را از فروشنده معتبر خریداری کنید.
9. فیلتر مناسب استفاده کنید.
10. روغن را مطابق برنامه سرویس سازنده و شرایط واقعی رانندگی تعویض کنید.

برای هر خودرو، دفترچه همان مدل و همان نسخه موتور مرجع اصلی انتخاب روغن است.

در نهایت، بهترین روغن موتور لزوماً گران‌ترین، غلیظ‌ترین یا جدیدترین روغن نیست؛ روغنی است که مشخصات فنی آن با نیاز همان موتور مطابقت داشته باشد، اصل باشد و مطابق توصیه معتبر سازنده استفاده شود.

سؤالات متداول درباره انتخاب روغن موتور

بهترین روغن موتور برای ماشین ایرانی چیست؟

یک روغن واحد برای تمام خودروهای ایرانی وجود ندارد. برای هر خودرو باید دفترچه همان مدل، سال، تیپ و موتور بررسی شود.

۵W-۳۰ بهتر است یا ۵W-۴۰؟

هیچ‌کدام به‌صورت مطلق بهتر نیستند. انتخاب به طراحی موتور و گریدهای مجاز در دفترچه خودرو بستگی دارد.

۵W-۴۰ بهتر است یا ۱۰W-۴۰؟

هر دو گرید ۴۰ دارند، اما در بخش دمای پایین متفاوت‌اند. مناسب بودن آنها باید بر اساس مشخصات همان موتور تعیین شود.

آیا روغن غلیظ‌تر برای خودروهای کارکرده بهتر است؟

خیر. افزایش گرانروی نباید یک قانون عمومی برای خودروهای کارکرده تلقی شود. ابتدا باید وضعیت موتور و علت مصرف روغن مشخص شود.

API SN بهتر است یا SP؟

API SP نسل جدیدتری از SN است، اما انتخاب روغن همچنان باید با توصیه سازنده موتور مطابقت داشته باشد.

API SQ چیست؟

SQ نسل جدید دسته‌بندی API برای روغن موتورهای بنزینی است و الزامات عملکردی جدیدتری را پوشش می‌دهد. برای انتخاب روغن، مشخصات موتور و توصیه سازنده همچنان ملاک است.

ILSAC GF-۷ چیست؟

GF-۷ نسل جدید استاندارد عملکردی ILSAC برای روغن موتور خودروهای سواری بنزینی است. در این خانواده GF-۷A و GF-۷B مطرح هستند.

روغن تمام سنتتیک بهتر است یا نیمه سنتتیک؟

تمام‌سنتتیک بودن به‌تنهایی به معنی مناسب‌تر بودن برای همه موتورها نیست. گرید و سطح عملکرد نیز باید درست باشد.

آیا می‌توان گرید روغن را تغییر داد؟

در صورتی که گرید جدید در محدوده مجاز سازنده باشد، ممکن است امکان‌پذیر باشد. تغییر گرید صرفاً بر اساس سن خودرو توصیه نمی‌شود.

روغن موتور هر چند کیلومتر باید تعویض شود؟

باید برنامه سرویس سازنده و شرایط واقعی رانندگی را ملاک قرار داد. یک عدد ثابت برای همه خودروها وجود ندارد.

چگونه روغن اصل را تشخیص دهیم؟

خرید از فروشنده معتبر، بررسی پلمب و بسته‌بندی، کنترل کد اصالت در صورت وجود و بررسی اطلاعات محصول از مسیر رسمی تولیدکننده، از روش‌های قابل‌اعتمادتر هستند.

آیا برند روغن مهم‌تر از استاندارد آن است؟

خیر. برند معتبر مهم است، اما روغن باید ابتدا مشخصات فنی موردنیاز موتور را داشته باشد و اصل باشد.

برای خودروی خودم دقیقاً چه روغنی بخرم؟

ابتدا دفترچه همان خودرو را بررسی کنید و مدل، سال، تیپ و موتور را مشخص کنید. سپس گرید SAE و سطح عملکرد موردنیاز را با اطلاعات روی ظرف روغن تطبیق دهید.