به گزارش پرشین خودرو، بازار خودرو همواره بیش از هر بازار دیگری زیر ذرهبین افکار عمومی است؛ بازاری که با هر نوسان قیمتی، موجی از انتقادها را تجربه میکند و بسیاری، آن را نماد آشفتگی اقتصادی کشور میدانند. اما مرور دقیق دادههای اقتصادی و مقایسه روند قیمت خودرو با سایر کالاهای مصرفی نشان میدهد تصویری که از این بازار ساخته شده، فاصله قابل توجهی با واقعیت دارد. برخیها که به سفتهبازان بازار هم معروف هستند، تمایل زیادی دارند که بازار خودرو را ملتهب نشان دهند و از این طریق بتوانند به سودهای دلخواه برسند و در این میان مردم هم قربانی سفتهبازان میشوند.
اما واقعیت این است که حداقل طی دو الی سه ماه اخیر، خودرو نه آغازگر موج گرانی بوده و نه حتی بیشترین افزایش قیمت را تجربه کرد؛ بلکه در بسیاری از موارد، آرامتر از سایر بازارها حرکت کرده است.
تورم و فشارهای اقتصادی؛ زمینهساز افزایش قیمت در تمام بازارها
اقتصاد کشورمان در فاصله فروردین ۱۴۰۴ تا فروردین ۱۴۰۵ یکی از سختترین دورههای خود را پشت سر گذاشت. از تشدید تحریمها، افزایش نرخ ارز، جنگ ۱۲ روزه و در نهایت ورود کشور به شرایط جنگی از ۹ اسفند سال گذشته، فضای اقتصادی کشور را تحت تأثیر قرار داد. جنگ تحمیلی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، علاوه بر فشارهای سیاسی و امنیتی، مستقیماً بر بخشهای مختلف اثر گذاشت و عملاً تمامی بازارها را وارد فاز جدیدی از افزایش قیمت کرد.
در چنین فضایی، نرخ تورم نقطهبهنقطه به حدود ۸۸ درصد رسید و تورم سالانه نیز در محدوده ۶۱ درصد تثبیت شد. طبیعی بود که در این شرایط، قیمت کالاها در بازارهای مختلف جهش پیدا کند. اما نکته قابل توجه آن است که شدت این افزایش در بسیاری از کالاهای اساسی، بهمراتب بیشتر از خودرو بوده است.
مقایسه آمار: کالاهای اساسی پیشتاز گرانی
بر اساس آمارهای رسمی مرکز آمار، روغن جامد در این بازه زمانی ۳۷۵ درصد گران شد و روغن مایع نیز رشد ۳۰۸ درصدی را ثبت کرد. قیمت برنج خارجی بیش از ۲۰۹ درصد و برنج ایرانی حدود ۱۷۳ درصد افزایش یافت. مرغ ۱۹۱ درصد، گوشت قرمز ۱۵۶ درصد، شیر ۱۳۷ درصد و پنیر ۱۲۹ درصد رشد قیمت داشتند. حتی کالاهایی مانند لوازم خانگی و ماکارونی نیز به ترتیب ۷۸ و ۷۵ درصد گران شدند. در مجموع، میانگین افزایش قیمت خوراکیها از ۱۱۵ درصد عبور کرد؛ عددی که بهوضوح از رشد قیمت خودرو بیشتر است.
عملکرد واقعی بازار خودرو؛ افزایش ۹۰ درصدی در برابر تورم
در مقابل، بررسی بازار خودرو نشان میدهد میانگین افزایش قیمت خودروها در بازار آزاد حدود ۹۰ درصد بوده است؛ افزایشی که تقریباً همراستا با تورم عمومی اقتصاد قرار دارد و حتی از بسیاری کالاهای ضروری کمتر است.
برای نمونه، قیمت هایما S۷ از ۲ میلیارد و ۶۵ میلیون تومان در فروردین ۱۴۰۴ به حدود ۳ میلیارد و ۹۶۰ میلیون تومان در فروردین ۱۴۰۵ رسید که معادل ۹۱.۷ درصد رشد است. هایما S۵ نیز رشد ۱۱۴.۵ درصدی را تجربه کرد. در همین مدت، دنا اتوماتیک ۸۳.۲ درصد و پژو ۲۰۷ TU۵ حدود ۹۲.۲ درصد افزایش قیمت داشتند. در بخش خودروهای اقتصادیتر نیز ساینا S رشد ۹۱.۵ درصدی، کوییک S افزایش ۸۴.۹ درصدی و شاهین پلاس رشد ۷۶.۹ درصدی را ثبت کردند.
این ارقام نشان میدهد برخلاف فضایی که بعضاً در افکار عمومی شکل گرفته، خودرو نهتنها پیشتاز گرانی نبوده، بلکه در مقایسه با بسیاری از کالاهای اساسی، نوسان قیمتی کمتری را تجربه کرده است.
نقش نرخ ارز و شرایط جنگی در افزایش هزینه تولید
البته نمیتوان نقش نرخ ارز را در این میان نادیده گرفت. دلار در این مدت از حدود ۱۰۲ هزار تومان به ۱۵۹ هزار تومان رسید؛ یعنی رشدی نزدیک به ۵۶ درصد. این افزایش مستقیماً هزینه تولید خودرو را بالا برد؛ از قیمت مواد اولیه و فولاد گرفته تا قطعات وارداتی، حملونقل و هزینههای تأمین. از سوی دیگر، شرایط جنگی ماههای اخیر به خصوص آسیب دیدن بنگاههای فولادی چون فولاد مبارکه، فشار مضاعفی بر تولید وارد کرد. اختلال در زنجیره تأمین، محدودیتهای لجستیکی، افزایش هزینه انرژی و نگرانیهای ناشی از آینده بازار، باعث شد فضای بازار به سمت رفتارهای هیجانی حرکت کند.
فاصله قیمت کارخانه و بازار؛ چالش اصلی خودرو
با این حال، یکی از مهمترین نکاتی که در تحلیل بازار خودرو باید مورد توجه قرار گیرد، تفاوت میان قیمت کارخانه و بازار است. طی سال جاری، قیمت کارخانهای خودروها عملاً افزایش محسوسی نداشت و حتی اصلاح قیمتها در سال گذشته نیز با مجوز دولت انجام شد. اما در بازار آزاد، به جهت فعالیت شدید سفتهبازان و درآمدزایی از این حوزه باعث شد فاصله میان قیمت کارخانه و بازار دوباره بیشتر شود.
چشم انداز آینده؛ نقش وزارت صمت در کنترل بازار
اکنون وزارت صمت با برنامه افزایش عرضه هفتگی خودرو از سوی خودروسازان، به دنبال کنترل بازار و کاهش فعالیتهای واسطهای است. بسیاری از کارشناسان معتقدند اگر روند عرضه منظم ادامه پیدا کند و شرایط اقتصادی نیز به ثبات نسبی برسد، بازار خودرو در ماههای آینده وارد فاز تعدیل قیمت خواهد شد و بخشی از حباب ایجادشده تخلیه میشود.
ضرورت نگاه واقعبینانه به بازار خودرو
آنچه امروز بیش از هر چیز اهمیت دارد، نگاه واقعبینانه به بازار خودرو است. نمیتوان بازاری را که تحت تأثیر مستقیم تورم، رشد نرخ ارز، تحریم و شرایط جنگی قرار دارد، جدا از کلیت اقتصاد دید. همانطور که افزایش قیمت در کالاهای اساسی رخ داده، بازار خودرو نیز از این قاعده مستثنا نبوده است. اما آمارها نشان میدهد این بازار، برخلاف بسیاری از تصورات، نه موتور محرک گرانی بلکه بازاری بوده که حتی در اوج فشارهای اقتصادی، با شیبی ملایمتر از بسیاری کالاهای دیگر حرکت کرده است.
نظر شما