به گزارش خبرنگار پرشین خودرو، آینده صنعت خودروی ایران بیش از آنکه به تداوم تولید محصولات فعلی وابسته باشد، به توانایی خودروسازان در توسعه محصولات جدید، حرکت به سمت فناوریهای روز و پاسخگویی به نیازهای متغیر بازار بستگی دارد؛ موضوعی که در سومین میزگرد تخصصی پویش «سایپا رسانه» با حضور کارشناسان دانشگاهی و اقتصادی مورد تأکید قرار گرفت.
در این میزگرد که با موضوع «بررسی مزیتهای توسعه محصول برای صنعت خودرو و مشتریان» برگزار شد، وحید اصفهانیان رئیس پژوهشگاه سوخت دانشگاه تهران، امیرحسن کاکایی عضو هیات علمی دانشگاه علم و صنعت ایران و سیدعلی حسینی کارشناس اقتصادی و عضو اتاق بازرگانی ایران، به بررسی چالشهای توسعه محصول در صنعت خودرو، تأثیر تحریمها، ضرورت سیاستگذاری بلندمدت و نقش همکاری میان خودروسازان، دانشگاهها و شرکتهای دانشبنیان پرداختند.

توسعه محصول؛ حلقه مفقوده آینده صنعت خودرو
وحید اصفهانیان رئیس پژوهشگاه سوخت دانشگاه تهران، توسعه محصول را یکی از ارکان اصلی بقای صنعت خودرو دانست و تأکید کرد که ادامه تولید محصولات فعلی بهتنهایی نمیتواند آینده این صنعت را تضمین کند.
به گفته وی، تغییر سلیقه مشتریان، سختگیرانهتر شدن استانداردهای ایمنی و آلایندگی، تحولات فناوری و افزایش فشار رقبا، ضرورت سرمایهگذاری مستمر در تحقیق و توسعه را بیشتر کرده است.
اصفهانیان معتقد است توقف توسعه محصول شاید در کوتاهمدت هزینههای خودروسازان را کاهش دهد، اما در بلندمدت هزینه عقبماندگی فناوری را افزایش خواهد داد؛ زیرا صنعت خودرو با کنار گذاشتن تحقیق و توسعه ممکن است یک نسل از فناوری را از دست بدهد و توان رقابت با محصولات جدید را نداشته باشد.
وی با اشاره به شرایط تحریمی و محدودیتهای اقتصادی کشور تأکید کرد که تولید و توسعه محصول نباید در تقابل با یکدیگر قرار گیرند. به اعتقاد او، خودروسازان باید ضمن حفظ تولید فعلی، سرمایهگذاری هدفمند برای فناوریهای آینده را نیز ادامه دهند.
صنعت خودرو به نقشه راه ۱۰ ساله نیاز دارد
یکی از محورهای مهم مطرحشده در این میزگرد، نبود نقشه راه مشخص برای توسعه محصول و فناوری در صنعت خودرو بود.
اصفهانیان با تأکید بر ضرورت تدوین برنامهای با افق ۱۰ ساله، معتقد است پروژههای توسعهای باید بر اساس نیاز بازار، ارزش اقتصادی و اهمیت فناوری اولویتبندی شوند.
وی همچنین پیشنهاد کرد: علاوه بر درصد داخلیسازی، شاخص عمق فناوری نیز در ارزیابی پروژههای خودروسازی مورد توجه قرار گیرد.
به گفته رئیس پژوهشگاه سوخت دانشگاه تهران، مشخص نبودن جهتگیری آینده صنعت خودرو، برنامهریزی برای سبد محصولات و توسعه فناوری را دشوار میکند. از این رو، باید مشخص شود که اولویت خودروسازان در سالهای آینده توسعه خودروهای هوشمند، محصولات الکتریکی یا فناوریهایی مانند CNG خواهد بود.
اصفهانیان همچنین هوشمندسازی، برقیسازی، افزایش بهرهوری و سبکسازی و توسعه نرمافزارهای محوری را چهار محور اصلی فناوری آینده خودرو برشمرد و بر ضرورت توسعه فناوری باتری، موتورهای الکتریکی، الکترونیک قدرت و مدیریت انرژی تأکید کرد.

آریانو سایپا؛ نمونهای از ظرفیت توسعه محصول در کشور
امیرحسن کاکایی عضو هیات علمی دانشگاه علم و صنعت ایران، برخلاف برخی دیدگاهها، مشکل اصلی توسعه محصول در صنعت خودرو را کمبود توان فنی یا نبود انگیزه در خودروسازان و قطعهسازان ندانست.
به گفته وی، ظرفیت علمی، فنی و انگیزه لازم برای توسعه محصول در کشور وجود دارد، اما مجموعهای از مشکلات ساختاری، اقتصادی و اجرایی مانع به ثمر رسیدن برخی پروژهها شده است.
کاکایی تعدد پروژهها، رقابتهای موازی، ضعف در شکلگیری پلتفرمهای مشترک و مشکلات زنجیره تأمین را از جمله موانع توسعه محصول عنوان کرد و با اشاره به تجربه خودروسازان بزرگ جهان، بر ضرورت همکاریهای مشترک برای کاهش هزینهها و افزایش بهرهوری تأکید داشت.
وی در ادامه به پروژه پلاگینهیبرید آریانو سایپا اشاره کرد و گفت: این محصول از نظر فنی قابلتوجه است و ظرفیت مناسبی برای عرضه به بازار دارد، اما موانعی بر سر راه ورود آن به بازار وجود داشته است.
کاکایی با اشاره به محدودیتهای مالی سایپا اظهار کرد که این شرکت با وجود شرایط دشوار اقتصادی همچنان در حوزه توسعه محصول و موتور فعالیت میکند و منابعی را به فعالیتهای تحقیقاتی اختصاص داده است.
به اعتقاد وی، عرضه آریانو میتواند مزایایی مانند بهبود ایمنی و کاهش مصرف سوخت به همراه داشته باشد و در صورت فراهم شدن شرایط مناسب، ظرفیت استفاده از این فناوری در صنعت خودرو نیز وجود خواهد داشت.
توقف پروژههای خودرویی، هزینهای فراتر از مسائل مالی دارد
یکی دیگر از هشدارهای کاکایی در این میزگرد، پیامدهای توقف پروژههای توسعه محصول بود.
وی تأکید کرد که نمیتوان در شرایط دشوار اقتصادی تمام فعالیتهای توسعهای را متوقف کرد و انتظار داشت پس از برطرف شدن محدودیتها، پروژهها بهسادگی از همان نقطه قبلی ادامه پیدا کنند.
به گفته این عضو هیات علمی دانشگاه علم و صنعت، توقف پروژهها ممکن است به خروج نیروهای متخصص و از دست رفتن دانش فنی و تجربه انباشتهشده منجر شود. بنابراین حتی اگر شرایط تحریمی سرعت اجرای پروژهها را کاهش دهد، اصل فعالیتهای توسعهای نباید متوقف شود.
کاکایی همچنین بر ضرورت اصلاح سیاستهای تخصیص منابع ارزی تأکید کرد و معتقد بود تولیدکنندگان داخلی باید با توجه به میزان داخلیسازی و ارزش افزوده ایجادشده در داخل کشور، در اولویت تخصیص ارز قرار گیرند.

خودروسازان باید به نیاز واقعی مشتریان توجه کنند
سیدعلی حسینی کارشناس اقتصادی و عضو اتاق بازرگانی ایران نیز با تأکید بر ضرورت توسعه محصول، معتقد است خودروسازان باید تولید محصولات جدید را متناسب با نیاز و توان اقتصادی مشتریان دنبال کنند.
وی با اشاره به دسترسی بیشتر مردم به اطلاعات و آشنایی با فناوریهای روز دنیا گفت: انتظارات مشتریان از خودروهای داخلی تغییر کرده و خریداران خواهان محصولاتی با امکانات بهتر، ایمنی بالاتر، مصرف سوخت کمتر و کیفیت متناسب با استانداردهای روز هستند.
حسینی تولید خودروهای برقی و پلاگینهیبرید را از مسیرهای مهم تحول صنعت خودرو دانست و تأکید کرد که توسعه محصول در شرایط تحریم و محدودیتهای اقتصادی نیز نباید متوقف شود.
وی همچنین فاصله میان دانشگاه و صنعت را یکی از مشکلات توسعه فناوری در کشور دانست و بر ضرورت استفاده از ظرفیت دانشگاهها، مراکز پژوهشی و شرکتهای تخصصی برای پاسخگویی به نیازهای صنعت خودرو تأکید کرد.

آینده خودروسازی بدون توسعه محصول تضمین نمیشود
مجموع دیدگاههای مطرحشده در سومین میزگرد پویش سایپا رسانه نشان میدهد که توسعه محصول در صنعت خودرو تنها به طراحی و تولید یک مدل جدید محدود نیست و به مجموعهای از الزامات شامل سیاستگذاری بلندمدت، تأمین مالی، تقویت زنجیره تأمین، همکاریهای صنعتی و استفاده از ظرفیت علمی کشور وابسته است.
در شرایطی که تغییر فناوری و انتظارات مشتریان با سرعت ادامه دارد، تداوم تولید محصولات موجود بدون سرمایهگذاری در توسعه محصول میتواند فاصله صنعت خودروی ایران با تحولات جهانی را بیشتر کند؛ موضوعی که ضرورت بازنگری در اولویتهای توسعهای و تدوین نقشه راه مشخص برای آینده این صنعت را برجسته میکند.
نظر شما