به گزارش پرشین خودرو، رقابت خودروسازان چینی و ژاپنی وارد مرحله تازه‌ای شده است؛ این بار نه در بازار خودروهای سواری و برقی، بلکه در صنعت کامیون‌های سنگین و خودروهای تجاری. رشد سریع صادرات کامیون از چین، معادلات بازار جنوب شرق آسیا را تغییر داده و خودروسازان باسابقه ژاپنی را با چالشی جدی روبه‌رو کرده است.
بر اساس این گزارش، صادرات کامیون‌های سنگین چین در سال‌های اخیر رشد قابل‌توجهی داشته است؛ به‌طوری‌که صادرات کامیون‌های بیش از ۶ تن این کشور از سال ۲۰۲۱ تاکنون چهار برابر شده و به حدود ۴۲۰ هزار دستگاه رسیده است.
این رشد تنها به افزایش صادرات محدود نمانده و سهم برندهای چینی از بازار خودروهای سنگین جنوب شرق آسیا را نیز به شکل محسوسی افزایش داده است؛ موضوعی که جایگاه سنتی خودروسازان ژاپنی در این منطقه را تحت فشار قرار داده است.
سهم کامیون‌سازان چینی از بازار جنوب شرق آسیا به ۳۹ درصد رسید
یکی از مهم‌ترین نشانه‌های تغییر موازنه قدرت در صنعت خودروهای تجاری، افزایش سهم برندهای چینی در بازار جنوب شرق آسیاست.
طبق داده‌های منتشرشده در گزارش فایننشال تایمز، سهم کامیون‌سازان چینی از فروش کامیون در این منطقه در سال گذشته میلادی به ۳۹ درصد رسیده است؛ درحالی‌که سهم خودروسازان ژاپنی به کمی بیش از نیمی از بازار کاهش یافته است.
این آمار نشان می‌دهد برندهای چینی دیگر صرفاً بازیگران تازه‌وارد یا رقبای ارزان‌قیمت در بازار کامیون نیستند. آن‌ها به‌تدریج در حال تبدیل شدن به رقبایی جدی برای تولیدکنندگان باسابقه ژاپنی هستند؛ شرکت‌هایی که سال‌ها با اتکا به کیفیت محصولات، دوام فنی و شبکه گسترده خدمات پس از فروش در بازارهای آسیایی فعالیت کرده‌اند.
قیمت رقابتی در کنار بهبود کیفیت محصولات، از مهم‌ترین عوامل استقبال بازار از کامیون‌های چینی عنوان شده است. این مزیت به‌ویژه در بخش‌هایی مانند معادن اندونزی که هزینه خرید و بهره‌برداری از ناوگان اهمیت زیادی دارد، به سود تولیدکنندگان چینی تمام شده است.
پاسخ تویوتا و دایملر به رقبای چینی؛ تشکیل آرکیون
در مقابل این تحولات، خودروسازان ژاپنی نیز به دنبال بازنگری در ساختار فعالیت خود هستند.
یکی از مهم‌ترین اقدامات در این زمینه، شکل‌گیری شرکت آرکیون (Archion) است؛ مجموعه‌ای که از همکاری دو شرکت هینو موتورز (Hino Motors) وابسته به تویوتا و میتسوبیشی فوسو (Mitsubishi Fuso) وابسته به دایملر تراک شکل گرفته است.
این همکاری با هدف تجمیع ظرفیت‌های تولیدی، توسعه فناوری، کاهش هزینه‌ها و افزایش توان رقابت در بازار خودروهای تجاری انجام شده است.
آرکیون تلاش می‌کند با استفاده از تجربه و زیرساخت‌های دو خودروساز باسابقه ژاپنی، در برابر رقبای چینی موقعیت مستحکم‌تری پیدا کند. با این حال، مدیران این مجموعه به‌خوبی می‌دانند که رقابت در بازار کامیون صرفاً با عرضه محصول جدید و قیمت پایین‌تر تعیین نمی‌شود.
برگ برنده ژاپنی‌ها؛ ۳۷۰۰ مرکز فروش و خدمات پس از فروش
یکی از مهم‌ترین محورهای استراتژی آرکیون برای مقابله با کامیون‌سازان چینی، تکیه بر شبکه گسترده خدمات پس از فروش است.
کارل دپن مدیرعامل آرکیون، معتقد است شبکه تعمیر و نگهداری، دسترسی به قطعات یدکی و حضور نمایندگی‌های خدماتی از مزیت‌هایی هستند که برندهای تازه‌وارد نمی‌توانند به‌سرعت آن‌ها را ایجاد کنند.
آرکیون در حال حاضر به شبکه‌ای متشکل از حدود ۳۷۰۰ مرکز فروش و خدمات پس از فروش دسترسی دارد؛ ظرفیتی که می‌تواند برای شرکت‌های حمل‌ونقل، ناوگان‌های تجاری و مشتریان صنعتی اهمیت زیادی داشته باشد.
در بازار خودروهای سنگین، هزینه اولیه خرید تنها بخشی از معادله اقتصادی است. زمان توقف کامیون برای تعمیر، دسترسی به قطعات، هزینه نگهداری و قابلیت اطمینان در مسیرهای طولانی، همگی بر هزینه مالکیت و بهره‌برداری اثر می‌گذارند.
از همین رو، آرکیون امیدوار است با تکیه بر زیرساخت خدماتی خود، بخشی از مزیت قیمتی رقبای چینی را خنثی کند و اعتماد مشتریان سنتی برندهای ژاپنی را حفظ کند.
هدف‌گذاری آرکیون برای رشد ۳۰ درصدی تا سال ۲۰۳۲
برنامه آرکیون تنها به حفظ سهم بازار فعلی محدود نمی‌شود. این شرکت قصد دارد تا سال ۲۰۳۲ فروش و درآمد خود را نزدیک به ۳۰ درصد افزایش دهد.
برای دستیابی به این هدف، کاهش هزینه‌ها از طریق استفاده مشترک از پلتفرم‌ها و ظرفیت‌های تولیدی دو مجموعه، یکی از محورهای اصلی برنامه این شرکت خواهد بود.
با این حال، مسیر پیش‌روی آرکیون بدون چالش نیست. فروش این مجموعه نسبت به اوج ثبت‌شده در سال ۲۰۱۸ به‌طور قابل‌توجهی کاهش یافته و رقابت شدیدتر در بازار نیز فشار مضاعفی بر عملکرد آن وارد کرده است.
علاوه بر این، پرونده رسوایی تأییدیه‌های آلایندگی و گواهی موتورهای هینو نیز از جمله عواملی بوده که بر موقعیت این خودروساز ژاپنی اثر گذاشته است.
بنابراین، آرکیون برای بازگشت به مسیر رشد باید هم‌زمان چند مسئله را مدیریت کند؛ از کاهش هزینه‌های تولید و تقویت اعتماد مشتریان گرفته تا توسعه فناوری و مقابله با رقبایی که با سرعت زیادی در حال گسترش حضور خود در بازارهای جهانی هستند.
آیا کامیون‌های برقی چین برگ برنده بعدی خواهند بود؟
رقابت کامیون‌سازان چینی و ژاپنی فقط به قیمت و خدمات پس از فروش محدود نمی‌شود. تحول فناوری در صنعت خودروهای تجاری و حرکت به سمت برقی‌سازی نیز می‌تواند موازنه قدرت را در سال‌های آینده تغییر دهد.
تولیدکنندگان چینی در توسعه و عرضه کامیون‌های برقی پیشرفت قابل‌توجهی داشته‌اند و این موضوع می‌تواند در بازارهایی که زیرساخت و شرایط اقتصادی لازم برای استفاده از این خودروها فراهم است، به یک مزیت رقابتی تبدیل شود.
البته برقی‌سازی کامیون‌های سنگین در خارج از چین با محدودیت‌هایی همراه است. وزن باتری می‌تواند ظرفیت حمل بار را کاهش دهد و محدودیت زیرساخت شارژ نیز همچنان یکی از موانع گسترش این خودروها در بسیاری از بازارهاست.
آرکیون نیز در کنار توسعه فناوری‌های جدید، گزینه‌هایی مانند خودروهای هیدروژنی و سوخت‌های زیستی را دنبال می‌کند تا برای آینده صنعت خودروهای تجاری تنها به یک فناوری وابسته نباشد.
رقابت چین و ژاپن در بازار کامیون؛ نبردی فراتر از قیمت
آنچه امروز در بازار خودروهای سنگین جنوب شرق آسیا مشاهده می‌شود، نشانه‌ای از تغییر ساختار رقابت در صنعت خودروهای تجاری جهان است.
چین با افزایش ظرفیت تولید، رشد صادرات و عرضه محصولات رقابتی توانسته است سهم بیشتری از بازار را به دست آورد. در مقابل، خودروسازان ژاپنی تلاش می‌کنند با تکیه بر اعتبار برند، تجربه فنی، شبکه خدمات پس از فروش و همکاری‌های صنعتی، جایگاه خود را حفظ کنند.
برای تویوتا و دایملر، موفقیت آرکیون می‌تواند آزمونی مهم در برابر قدرت‌گیری تولیدکنندگان چینی باشد؛ آزمونی که نتیجه آن فقط به آینده دو برند هینو و میتسوبیشی فوسو محدود نمی‌شود و می‌تواند بر آرایش رقابت در بازار جهانی کامیون‌های سنگین نیز اثر بگذارد.
به نظر می‌رسد در دور جدید رقابت صنعت خودروهای تجاری، برنده نهایی شرکتی نخواهد بود که صرفاً کامیون ارزان‌تری تولید می‌کند؛ بلکه توانایی ارائه محصول رقابتی، خدمات قابل‌اتکا، فناوری به‌روز و هزینه مالکیت پایین‌تر، تعیین‌کننده جایگاه خودروسازان در بازار آینده خواهد بود.
نظر شما