به گزارش خبرنگار پرشین خودرو، شرایط جنگی و محدودیتهای ایجادشده در مسیر تجارت و حملونقل، تنها بازار خودرو را تحت تأثیر قرار نداده، بلکه زنجیره تولید و تأمین بسیاری از خودروسازان را نیز با چالش مواجه کرده است. در این میان، کرمان موتور که پیش از این بر اساس مجوزهای فروش خود اقدام به عرضه و پیشفروش محصولات میکرد و پیش از هر فروش، برای تأمین قطعات مورد نیاز برنامهریزی و سفارشگذاری انجام میداد، حالا با شرایطی مواجه شده که بخشی از مسیر تولید و تحویل خودرو را خارج از روال معمول قرار داده است.
موضوع زمانی جدیتر میشود که بدانیم بخش مهمی از قطعات مورد نیاز برای انجام تعهدات کرمان موتور سفارشگذاری شده و در حال حمل است؛ بخشی از این قطعات نیز با توجه به شرایط ایجادشده در مسیر دریایی و محدودیتهای مرتبط با تنگه هرمز، در بنادر پهلو گرفتهاند.
در چنین شرایطی، مسئله صرفاً به تولید خودرو در کارخانه محدود نمیشود؛ چراکه حتی وقتی قطعه سفارش داده شده باشد، اختلال در مسیر حمل و ورود آن به کشور میتواند زمانبندی تولید و در نهایت تحویل خودرو به مشتری را تحت تأثیر قرار دهد.
وقتی زنجیره تأمین خودرو با یک بحران غیرمنتظره روبهرو میشود
تولید خودرو به یک کارخانه و خط تولید محدود نیست. مجموعهای از قطعات، مجموعهها و مواد اولیه باید در زمان مشخص به خطوط تولید برسند تا خودرو مطابق برنامه تولید و سپس تحویل شود.
کرمان موتور نیز پیش از این بر مبنای مجوزهای فروش، اقدام به فروش و پیشفروش محصولات خود میکرد و برای انجام تعهدات، فرآیند تأمین قطعات را پیش از تولید دنبال میکرد. اما با آغاز جنگ و ایجاد محدودیتهای جدید در مسیرهای تجاری و حملونقل، بخشی از این زنجیره با شرایطی مواجه شده که خارج از روال عادی برنامهریزی تولید است.
بر اساس توضیحات ارائهشده، قطعات منفصله مربوط به همه تعهدها سفارشگذاری شده و بخشی از آنها در حال حمل است و بخشی دیگر نیز با توجه به شرایط موجود در بنادر پهلو گرفتهاند.
در این شرایط، حتی سفارشگذاری بهموقع قطعات نیز الزاماً به معنای امکان تحویل خودرو در زمان برنامهریزیشده نیست؛ چراکه حلقه حملونقل و دسترسی به قطعات نیز بخشی از زنجیره تولید محسوب میشود.
آیا مسیر زمینی و ریلی جایگزین حمل دریایی شده است؟
کرمان موتور برای مدیریت این شرایط، مسیرهای جایگزین حملونقل را نیز بررسی کرده است. حملونقل زمینی و ریلی مورد بررسی قرار گرفته و در حال استفاده است، اما این مسیرها نیز با محدودیت ظرفیت مواجه هستند.
به همین دلیل، امکان انتقال حجم بالایی از قطعات از طریق مسیرهای جایگزین وجود ندارد و نمیتوان انتظار داشت تمام نیاز زنجیره تأمین به سرعت و به صورت کامل از این مسیرها تأمین شود.
این همان نقطهای است که فاصله میان برنامهریزی یک خودروساز و واقعیت تولید در شرایط بحرانی مشخص میشود؛ برنامه تولید ممکن است از قبل مشخص شده باشد، قطعات نیز سفارش داده شده باشند، اما اختلال در مسیر انتقال میتواند تمام زمانبندی را تحت تأثیر قرار دهد.
کرمان موتور برای مشتریان چه راهکاری در نظر گرفته است؟
با ایجاد این شرایط، موضوع مهم بعدی، وضعیت مشتریانی است که پیش از این قرارداد خرید خودرو را با کرمان موتور منعقد کردهاند.
شرکت در این مرحله، علاوه بر ادامه تلاش برای تولید و انجام تعهدات، گزینههایی را برای مشتریان در نظر گرفته تا افرادی که نمیخواهند منتظر بمانند نیز امکان انتخاب داشته باشند.
یکی از این گزینهها، انصراف از قرارداد با سود سالانه ۱۰۰ درصد است؛ شرایطی که کرمان موتور با هدف حفظ حقوق و رضایت مشتریان در نظر گرفته و استفاده از آن کاملاً اختیاری است.
نکته مهم اینجاست که این امکان باید در چارچوب نوع قراردادها دیده شود. در قراردادهای فروش قطعی، چه نقدی و چه اقساطی، بند انصراف وجود ندارد. همچنین در قراردادهای پیشفروش، سود انصراف حداکثر ۲۶ درصد سالانه در نظر گرفته شده است.
با این حال، کرمان موتور در شرایط فعلی برای مشتریان خود امکان انصراف با سود سالانه ۱۰۰ درصد را در نظر گرفته است؛ گزینهای که پرداخت آن در مدت ۷ روز کاری انجام میشود.
در واقع، این مسیر به عنوان یک انتخاب در اختیار مشتری قرار گرفته و مشتری میتواند درباره ادامه قرارداد یا استفاده از گزینه انصراف تصمیم بگیرد.
طرح تبدیل به ایگل؛ انتخاب دیگری برای مشتریان
گزینه دیگری که کرمان موتور برای بخشی از مشتریان در نظر گرفته، طرح تبدیل به KMC Eagle است.
این طرح برای قراردادها و خودروهای مختلف طی روزهای آینده اعلام خواهد شد و شرایط آن متناسب با نوع قرارداد و محصول مشخص میشود.
تبدیل به ایگل نیز مانند گزینه انصراف، اجباری نیست و هدف از ارائه آن افزایش حق انتخاب مشتریان در شرایط اقتصادی و تورمی فعلی کشور عنوان شده است.
بنابراین مشتری سه مسیر کلی پیش رو خواهد داشت؛ در صورت مشمول بودن طرح، میتواند از گزینه تبدیل استفاده کند، از امکان انصراف با شرایط اعلامشده بهره ببرد یا قرارداد خود را حفظ کند و منتظر ادامه روند تولید و تحویل خودرو بماند.
اگر مشتری هیچکدام از گزینهها را نخواهد چه میشود؟
این بخش برای مشتریان اهمیت ویژهای دارد.
در صورتی که مشتری نخواهد از هیچکدام از گزینههای انصراف یا تبدیل استفاده کند، میتواند قرارداد خود را حفظ کند و کرمان موتور نیز نسبت به تعهدات خود در قبال قرارداد متعهد خواهد بود.
البته شرکت با توجه به شرایط ایجادشده، این موضوع را نیز روشن کرده که اجرای تعهدات ممکن است زمانبر باشد.
بنابراین انتخاب گزینههای جدید به معنای کنار گذاشتن تعهدات قبلی نیست؛ بلکه راههایی هستند که برای افزایش حق انتخاب مشتری در شرایطی خارج از وضعیت عادی تولید و تأمین ارائه شدهاند.
یک تفاوت مهم؛ فروش فوقالعاده اقساطی با پیشفروش
در بررسی شرایط قراردادهای کرمان موتور، یک نکته نباید نادیده گرفته شود.
در فروش فوقالعاده اقساطی، بند انصراف وجود ندارد. در مقابل، در طرحهای پیشفروش، بند انصراف از قبل در قرارداد پیشبینی میشود و سود آن حداکثر ۲۶ درصد سالانه است.
بنابراین، سود ۱۰۰ درصدی اعلامشده برای انصراف در شرایط فعلی، یک شرایط جدید و خارج از روال معمول این قراردادهاست که کرمان موتور آن را با هدف ایجاد امکان انتخاب بیشتر برای مشتریان در شرایط فعلی ارائه کرده است.
این تمایز از آن جهت اهمیت دارد که مشتریان بدانند گزینه جدید انصراف با سود ۱۰۰ درصد را نباید با بندهای معمول قراردادهای پیشفروش یکسان دانست.
کرمان موتور در برابر یک انتخاب دشوار
در شرایط عادی، خودروساز موظف است بر اساس برنامه فروش، تأمین قطعه، تولید و تحویل را هماهنگ کند. اما زمانی که زنجیره تأمین با اختلال گسترده مواجه میشود، حتی سفارشگذاری قطعات نیز به تنهایی برای حفظ برنامه قبلی تحویل کافی نیست.
در مورد کرمان موتور، آنچه اکنون مطرح شده این است که قطعات تعهدات سفارشگذاری شدهاند و مسیرهای مختلف حملونقل نیز برای تأمین آنها بررسی و تا حد امکان مورد استفاده قرار گرفته است، اما محدودیت ظرفیت مسیرهای زمینی و ریلی و مشکلات ایجادشده در مسیرهای دریایی، امکان حفظ همه زمانبندیهای قبلی را دشوار کرده است.
از سوی دیگر، مشتری نیز حق دارد بداند خودرویی که برای آن قرارداد بسته و هزینه پرداخت کرده، چه زمانی به دستش میرسد و اگر امکان تحویل در زمان مورد انتظار وجود ندارد، چه انتخابهایی در اختیار او قرار گرفته است.
از همین منظر، ارائه گزینه انصراف با سود سالانه ۱۰۰ درصد و طرح تبدیل به ایگل را میتوان تلاش شرکت برای ایجاد گزینههای بیشتر برای مشتریان در شرایط غیرعادی فعلی دانست؛ بدون آنکه مشتری برای حفظ قرارداد یا انتخاب یکی از این مسیرها تحت فشار قرار گیرد.
تعهد به تولید در سختترین شرایط
کرمان موتور به عنوان بزرگترین واحد تولیدی جنوبشرق کشور و نخستین خودروساز خصوصی کشور، با حدود ۱۳ هزار کارگر، اعلام کرده است که همچنان به تولید و انجام تعهدات خود با توجه به شرایط موجود متعهد است.
واقعیت این است که ادامه تولید در چنین شرایطی، صرفاً به عملکرد یک شرکت وابسته نیست و زنجیرهای از تأمینکنندگان، حملونقل، بنادر و مسیرهای انتقال قطعات را درگیر میکند.
از سوی دیگر، این شرایط نباید باعث شود مسئله مشتری و تعهدات خودروساز به حاشیه برود. مشتری نه در شکلگیری محدودیتهای زنجیره تأمین نقشی داشته و نه باید هزینه بیاطلاعی از وضعیت قرارداد خود را بپردازد.
به همین دلیل، شفافیت درباره وضعیت تأمین قطعات، زمانبندی تولید، شرایط تحویل و گزینههای پیش روی مشتری، در چنین مقطعی اهمیت بیشتری پیدا میکند.
نه منت گذاشتن بر مشتری، نه نادیده گرفتن واقعیت تولید
آنچه در شرایط فعلی اهمیت دارد، ایجاد یک توازن میان دو واقعیت است؛ از یک سو، مشتری باید نسبت به حقوق قراردادی خود، زمان تحویل و گزینههای پیش رویش آگاهی داشته باشد و از سوی دیگر، اختلال ایجادشده در زنجیره تأمین نیز واقعیتی است که نمیتوان آن را نادیده گرفت.
کرمان موتور اکنون اعلام کرده است که به تعهدات خود پایبند است و در عین حال برای مشتریانی که نمیخواهند در شرایط فعلی منتظر بمانند، امکان انصراف با سود سالانه ۱۰۰ درصد و در ادامه، برای برخی قراردادها امکان تبدیل به ایگل را فراهم میکند.
در نهایت، انتخاب باید با مشتری باشد؛ مشتری میتواند قرارداد خود را حفظ کند و منتظر فراهم شدن شرایط تولید و تحویل بماند، یا در صورت مشمول بودن، از گزینههای جدیدی که شرکت برای تعیین تکلیف قراردادها در نظر گرفته استفاده کند.
این رویکرد، در صورتی که با اطلاعرسانی شفاف، اجرای دقیق تعهدات و احترام به انتخاب مشتری همراه باشد، میتواند بخشی از فشار ایجادشده در یکی از دشوارترین مقاطع زنجیره تأمین خودرو را مدیریت کند؛ بدون آنکه شرایط جنگی بهانهای برای نادیده گرفتن حقوق خریداران باشد.
نظر شما