به گزارش خبرنگار پرشین خودرو، SBR در خودرو (Seat Belt Reminder) تنها یک بوق اخطار ساده نیست، بلکه مغز متفکر سیستم هشداردهنده بستن کمربند ایمنی است که با تحلیل دقیق داده‌های سنسور کمربند ایمنی و وزن سرنشین، وضعیت ایمنی کابین را می‌سنجد. شاید تصور کنید این هشدارهای صوتی مکرر صرفا مزاحمی برای آرامش شما هستند، اما واقعیت این است که این سیستم به صورت مستقیم نحوه باز شدن ایربگ در تصادفات را مدیریت می‌کند. اگر با روش‌های اشتباه این سیستم را فریب دهید، خودرو در لحظه بحران توانایی محافظت از جان شما را از دست می‌دهد. در این مقاله از پرشین خودرو تمامی جزئیات فنی، علت‌های وجود سیستم ایمنی فعال در استانداردهای جدید و روش صحیح برخورد با این تکنولوژی در خودروهای مدرن را بررسی خواهیم کرد.

SBR در خودرو چیست؟

سیستم هشداردهنده بستن کمربند ایمنی سامانه‌ای هوشمند است که اگر کمربندتان را نبندید، با هشدارهای صوتی و نوری به شما یادآوری می‌کند. اگر می‌پرسید SBR مخفف چیست، باید بدانید این کلمه نماد تکنولوژی نجات‌بخشی است که صرفا یک آپشن ساده نیست و در واقع مخفف عبارت Seat Belt Reminder است. بررسی SBR در مرور زمان نشان می‌دهد که این ایده از سال 1973 در آمریکا با قفل شدن استارت شروع شد و در نهایت به هشدارهای هوشمند امروزی رسید.

امنیت بیشتر با سنسور کمربند ایمنی

هدف نهایی SBR در خودرو حفظ جان شما است. بر اساس منابع موثق، استفاده از کمربند خطر مرگ سرنشین جلو را 45 تا 50 درصد و استفاده از کمربند سه‌نقطه‌ای خطر مرگ سرنشین عقب را تا 25 درصد کاهش می‌دهد. یکی از مزایای سیستم هشداردهنده بستن کمربند، جبران فراموشی لحظه‌ای شما است. این سیستم به کمک پد سنسور کمربند ایمنی دقیق، حضور شما را تشخیص می‌دهد تا مطمئن شود سفری ایمن و بدون خطر را تجربه می‌کنید. اروپا این سیستم را از سال 2019 برای همه صندلی‌ها اجباری کرد و اکنون در ایران نیز یک استاندارد ضروری برای حفاظت سرنشین است.

الزامات قانونی و جایگاه SBR در خودرو

صنعت خودروی ما تحول بزرگی را تجربه می‌کند و تعداد استانداردهای اجباری از 85 مورد به 122 مورد رسیده است. هدف اصلی این تغییرات سخت‌گیرانه کاهش آسیب‌های مالی و عاطفی تصادفات است که با بازنگری استاندارد ملی 6924 وارد فاز اجرایی جدیدی شد. اکنون نصب SBR در خودروهای داخلی و وارداتی یک قانون غیرقابل انکار است و دیگر یک آپشن لوکس محسوب نمی‌شود.

سازمان ملی استاندارد در اقدامی قاطع اعلام کرده که اگر خودروسازی تا پایان شهریور 1404 این سیستم را روی محصولاتش نصب نکند، با توقف کامل تولید مواجه خواهد شد. این ضرب‌الاجل نشان می‌دهد که شوخی و تمدید مهلتی در کار نیست و ایمنی شما خط قرمز قانون‌گذار است. پس اگر خودروی جدیدی می‌خرید مطمئن باشید که این تکنولوژی نجات‌بخش باید در آن فعال باشد تا مجوز شماره‌گذاری بگیرد.

معماری هوشمند و اجزای سیستم SBR

سیستم هشداردهنده بستن کمربند ایمنی با ترکیب قطعات الکترونیکی و مکانیکی امنیت شما را تضمین می‌کند. اگر بخواهیم دقیق‌تر نگاه کنیم SBR در خودرو از تعامل هماهنگ سنسورها و پردازنده‌های مرکزی شکل گرفته است.

سنسورهای SBR

هوشمندی واقعی این تکنولوژی در تشخیص حضور سرنشین است. در نسل‌های مدرن SBR در خودروهای داخلی از حسگرهای فشار پیشرفته در زیر فوم صندلی استفاده می‌شود. تاثیر وزن سرنشین بر عملکرد SBR بسیار مهم است؛ زیرا این سنسورها باید تفاوت وزن یک انسان بالغ و یک کیف دستی را درک کنند تا بی‌دلیل بوق نزنند. ازجمله مهم‌ترین اجزای این بخش می‌توان به این موارد اشاره کرد:

• سنسورهای وزن که با تغییر مقاومت الکتریکی حضور فرد را به کامپیوتر خودرو اعلام می‌کنند
• سنسور کمربند ایمنی یا میکروسوئیچ داخلی که قفل شدن زبانه فلزی را به صورت لحظه‌ای رصد می‌کند

واحد کنترل ایمنی و فرمان هشدار

تمامی داده‌ها برای تصمیم‌گیری نهایی ارسال می‌شوند و اینجا است که نقش ECU در سیستم SBR پررنگ می‌شود. واحد کنترل بدنه یا BCM اطلاعات وزن و وضعیت قفل کمربند را تحلیل می‌کند. نحوه کار کردن سیستم هشداردهنده کمربند به این صورت است که اگر خودرو حرکت کند و کمربند باز باشد، دستور هشدار صادر می‌شود. برای مثال در SBR ساینا اس اگر سرعت از 10 کیلومتر بر ساعت عبور کند، هشدار صوتی فعال می‌شود. مهندسان در طراحی عملکرد SBR در صندلی جلو حتی سیستم را به پایداری الکترونیکی متصل کرده‌اند تا ایمنی در بالاترین سطح ممکن باشد.

منطق هوشمند و مراحل هشدار سیستم بستن کمربند ایمنی

مهندسان برای اینکه اعصاب راننده را خرد نکنند اما ایمنی را هم رها نکنند، در سیستم هشداردهنده بستن کمربند ایمنی از یک روش تصاعدی استفاده کرده‌اند. یعنی هرچقدر بی‌توجهی شما بیشتر طول بکشد، لحن هشدار ماشین جدی‌تر می‌شود. بیایید ببینیم نحوه کار کردن سیستم هشداردهنده کمربند در این مراحل چگونه است.

فازهای سه گانه بیداری

این سیستم دقیقا مثل یک همراه دلسوز عمل می‌کند که ابتدا آرام تذکر می‌دهد و اگر گوش نکردید صدایش را بلندتر می‌کند.

1. وقتی تازه استارت می‌زنید یا با سرعت خیلی کم حرکت می‌کنید، یک چراغ چشمک‌زن و صدای دینگ کوتاه می‌شنوید. این فقط یک یادآوری مودبانه قبل از خطر است.
2. به محض اینکه سرعت ماشین بالا رفت (مثلا در SBR ساینا بالای 10 کیلومتر)، سیستم می‌فهمد که وارد ترافیک یا جاده شده‌اید. اینجا فرکانس بوق تندتر می‌شود و چراغ هشدار هم سریع‌تر چشمک می‌زند.
3. اگر بعد از حدود 30 تا 90 ثانیه همچنان سنسور کمربند ایمنی باز بودن قفل را تشخیص دهد، سیستم وارد حالت سخت‌گیرانه می‌شود. در این حالت یک بوق ممتد و بسیار بلند پخش می‌شود که عملا ادامه رانندگی را برایتان غیرممکن می‌کند.

تنها راه خلاص شدن از این بوق‌ها بستن کمربند یا توقف کامل است؛ زیرا هدف نهایی SBR در خودرو حفظ جان شما در برابر خطرات احتمالی جاده است.

تکامل سیستم بررسی وضعیت کمربند ایمنی در گذر زمان

شناخت انواع SBR در خودروها به شما کمک می‌کند تا تکنولوژی زیر پای خود را بهتر درک کنید. این سیستم دیگر یک ابزار ساده نیست و در SBR در خودروهای داخلی جدید مثل دنا و تارا شاهد استفاده از نسل‌های هوشمند هستیم. تفاوت مهم اینجا است که سیستم‌های مدرن با قابلیت تشخیص حضور سرنشین فقط زمانی هشدار می‌دهند که واقعا کسی روی صندلی نشسته باشد. این یعنی خداحافظی با بوق‌های بی‌دلیل و سلام به هوشمندی بیشتر که در جدول زیر جزئیات آن را می‌بینید.

SBR در خودروهای ایران خودرو

ایران‌خودرو برای ارتقای امنیت شما استانداردهای جهانی را جدی گرفته و نصب سیستم هشداردهنده بستن کمربند ایمنی را در محصولاتش آغاز کرده است. بیایید ببینیم این تغییرات در مدل‌های محبوب چگونه اعمال شده‌اند.

خانواده دنا و 207

اگر نگاهی به SBR در خودرو دنا بیندازید، متوجه می‌شوید که در مدل‌های پلاس توربو علاوه بر راننده، صندلی شاگرد هم تحت نظارت است. این ماجرا برای پژو 207 هم صدق می‌کند و در نسخه‌های جدید دنده‌ای و اتوماتیک، این آپشن فعال شده و احتمالا در آینده عملکرد SBR در صندلی عقب را نیز شاهد خواهیم بود.

تارا و ریرا

داستان SBR در تارا کمی پیشرفته‌تر است. این خودرو به عنوان پرچمدار در مدل‌های جدید و به ویژه ریرا از نسل سوم تکنولوژی بهره می‌برد. یعنی سنسور کمربند ایمنی وضعیت تمام سرنشینان جلو و عقب را بررسی می‌کند. البته در تارا V4 پوشش کامل این سیستم برای مدل‌های 1404 به بعد برنامه‌ریزی شده است.

استفاده در تمام مدل ها

این موج ایمنی فقط مخصوص خودروهای لوکس نیست. اکنون رانا پلاس، سورن پلاس دوگانه‌سوز و حتی وانت آریسان 2 هم به این سامانه مجهز شده‌اند تا خیالتان از بابت ایمنی در تمام کلاس‌های خودرویی راحت باشد.

سنسور کمربند ایمنی در محصولات سایپا

گروه خودروسازی سایپا نیز برای حفظ جان شما و رعایت قانون سنگ تمام گذاشته و پیش از پایان مهلت مقرر، تمام محصولاتش را به سیستم هشداردهنده بستن کمربند ایمنی مجهز کرده است. شاید فکر کنید پیاده‌سازی این سیستم روی پلتفرم‌های قدیمی چالشی ندارد، اما مهندسان سایپا توانستند با موفقیت تاییدیه استاندارد را برای خانواده X200 دریافت کنند.

ساینا و کوییک

اگر مالک مدل‌های جدید هستید، باید بدانید که SBR ساینا و SBR در کوییک جی‌ایکس با حساسیت بالایی تنظیم شده‌اند. دفترچه راهنما ساینا اس نشان می‌دهد که اگر سرعت شما از 10 کیلومتر بر ساعت بیشتر شود و کمربندتان باز باشد، هشدار صوتی بلافاصله فعال می‌شود. این عدد در مقایسه با استاندارد جهانی 25 کیلومتر، نشان می‌دهد که ایمنی شما چقدر برای سازنده مهم بوده است.

شاهین، اطلس و سهند

در سوی دیگر ماجرا، خودروی شاهین قرار دارد که در کنار تارا، جزو اولین‌های دریافت این آپشن بود. اکنون تمام تیپ‌های سهند و اطلس دنده‌ای تیپ S نیز با افتخار برچسب استاندارد 85 گانه و SBR را یدک می‌کشند. این یعنی چه سوار خودروی اقتصادی شوید و چه لوکس، سنسور کمربند ایمنی مراقب شما است.

دردسرهای فنی و بازی با جان در سیستم الکترونیکی SBR

ورود تکنولوژی همیشه با چالش همراه است و ماژول SBR در خودرو نیز از این قاعده مستثنی نیست. شاید برایتان پیش آمده باشد که با وجود بستن کمربند، چراغ هشدار همچنان روشن بماند یا بوق آن قطع و وصل شود. این موارد نشان‌دهنده خرابی میکروسوئیچ قفل یا ایراد در سوکت‌های زیر صندلی و سیم‌کشی است. گاهی نیز سنسور کمربند ایمنی به دلیل کالیبراسیون نادرست یا خرابی سیستم تشخیص حضور سرنشین به درستی عمل نمی‌کند و شما را کلافه می‌کند.

صدای بوق ممتد شاید آزاردهنده باشد، اما تلاش برای غیرفعال کردن SBR یک قمار بزرگ با زندگی است. استفاده از گیره‌های تقلبی یا بستن کمربند از پشت صندلی و حتی قطع کردن سوکت شاید صدا را قطع کند، اما کور شدن سیستم ایمنی را در پی خواهد داشت. نقش ECU در سیستم SBR بسیار مهم است؛ زیرا عملکرد کیسه هوا با این سیستم هماهنگ می‌شود. اگر با ترفندهای نرم‌افزاری یا سخت‌افزاری به خودرو دروغ بگویید و تصادف کنید، ایربگ با تصور اینکه شما مهار شده‌اید با تمام قدرت باز می‌شود. این ضربه مهلک برای کسی که کمربند ندارد، می‌تواند کشنده باشد. پس یکی از اصلی‌ترین مزایای سیستم هشداردهنده بستن کمربند تنظیم رفتار ایربگ برای حفظ جان شما است.

سخن پایانی

نصب SBR در خودرو صرفا اجرای یک قانون خشک اداری یا استاندارد 85 گانه نیست. آن بوق ممتد که شاید کلافه‌تان کند، در واقع صدای هوشمندی است که می‌خواهد فاصله باریک بین یک حادثه تلخ و بازگشت امن به آغوش خانواده را پر کند.

وقتی به جای استفاده از گیره تقلب، کمربند را می‌بندید، به سیستم هشداردهنده بستن کمربند ایمنی اجازه می‌دهید تا در بحرانی‌ترین ثانیه‌ها، عملکرد ایربگ را دقیق مدیریت کند. این تکنولوژی برای جریمه کردن طراحی نشده است، بلکه هدفش این است که صندلی شما در خانه خالی نماند. پس به جای سیستم ایمنی غیرفعال و خاموش کردن هشدار، به زندگی در آینده سلام کنید.

سوالات متداول

آیا خرابی سنسور صندلی باعث خطای SBR می شود؟

بله، خرابی یا کالیبراسیون نادرست سنسور وزن باعث ارسال سیگنال اشتباه به کامپیوتر خودرو شده و می تواند منجر به هشدارهای صوتی بی دلیل یا عدم تشخیص حضور سرنشین شود.

تفاوت سیستم SBR با ایربگ چیست؟

SBR در خودرو یک سیستم هشداردهنده و پیشگیرانه است که قبل از حادثه عمل می کند، اما ایربگ یک سیستم محافظتی برای لحظه تصادف است که عملکرد صحیح و شدت باز شدن آن کاملا به داده های دریافتی از SBR وابسته است.

آیا می توان سیستم SBR را غیرفعال کرد؟

با اینکه با روش های غیرایمن مانند قطع سوکت یا تغییرات نرم افزاری ممکن است، اما این کار سیستم هشداردهنده بستن کمربند ایمنی را کور کرده و عملکرد کیسه های هوا را در تصادفات مختل می کند.

اگر SBR کار نکند، چه مشکلی ایجاد می شود؟

علاوه بر اینکه هشدارهای مهم برای حفظ جان سرنشین قطع می شود، ممکن است در لحظه تصادف کیسه های هوا باز نشوند یا با شدت نامناسب عمل کنند که ریسک آسیب های مرگبار را افزایش می دهد.