به گزارش خبرنگار پرشین خودرو، افزایش هزینه خرید، کاهش نقدشوندگی و نبود اطمینان نسبت به روند آتی قیمتها، خرید خودرو را به گزینهای کمجذاب برای سرمایهگذاری تبدیل کرده است؛ اما در شرایطی که جنگ و نوسانات ارزی بر اقتصاد ایران سایه انداخته است، خرید خودرو تصمیم درستی است یا باید منتظر کاهش قیمتها ماند؟
بازار خودرو در ایران طی ماههای اخیر بیش از هر زمان دیگری تحت تأثیر مجموعهای از متغیرهای اقتصادی و سیاسی قرار گرفته است؛ متغیرهایی که هر یک بهتنهایی میتوانند بر تصمیم خریداران و روند قیمتها اثر بگذارند.
از نرخ ارز تا سایه تنشهای منطقهای؛ بازار خودرو در محاصره کدام متغیرها گرفتار است؟
بسیاری از تحلیلگران بازار خودرو، تنشهای سیاسی را یکی از محرکهای اصلی نوسانات در بازار خودرو مطرح میکنند. در واقع، از نگاه آنها، وقتی ریسکهای سیاسی افزایش مییابد، سرمایهگذاران برای حفظ ارزش دارایی خود، نقدینگی را به سمت کالاهای سرمایهای مانند خودرو حرکت میدهند که این مسئله به افزایش تقاضای کاذب منجر میشود.
همچنین نرخ دلار و نوسانات شدید این بازار نیز از نگاه تحلیلگران، از دیگر عوامل مؤثر و محرک بر تصمیم خریداران در بازار خودرو است؛ بهطوری که تا به امروز نرخ دلار تحت تأثیر متغیرهای سیاسی و ریسکهای ژئوپلیتیکی روند افزایشی را طی کرده و بارها به مرز ۲۰۰ دلار نزدیک شده است؛ روندی که به باور کارشناسان، به جهت پیوند خطی میان دلار و خودرو میتواند مسیر بازار را تغییر دهد.
اما بهرغم عوامل محرک بر تحولات قیمتی در بازار خودرو، این روزها بازار خودرو جریان کمرمقی را پشت سر میگذارد و حتی طرحهای فروش خودروسازان نیز دیگر مانند گذشته برای مشتریان جذابیت ندارد. بر اساس آمار چهار ماه نخست سال، فروش خودروسازان حدود ۳۴ درصد کاهش یافته است؛ اتفاقی که در شرایط افزایش قیمت محصولات، اهمیت بیشتری پیدا میکند.
بیتفاوتی بازار و خریداران به نوسانات ارزی و افزایش قیمت خودرو
اما علت کاهش جذابیت برای سرمایهگذاری در این بازار یا تردید خریداران واقعی برای خرید خودرو چیست؟ چرا بازار خودرو دیگر مانند گذشته به نوسانات ارز و افزایش قیمتها واکنش نشان نمیدهد؟
فعالان بازار خودرو، کاهش قدرت خرید و کمشدن فاصله قیمت کارخانه و بازار را بخشی از دلایل افت تقاضا در این بازار عنوان میکنند. البته در کنار این چالشها معتقدند که بدقولی برخی شرکتها در تحویل خودروهای ثبتنامی و خواب طولانیمدت سرمایه مشتریان نیز از مواردی است که بر اعتماد به طرحهای فروش خودروسازان و تصمیمگیری خریداران تأثیر گذاشته است.
به همین جهت، این روزها بسیاری از خریداران خودرو در یک وضعیت گیجکننده گرفتار شدهاند. از یک سو، امید به وعدههای واردات و کاهش التهابات تورمی، دست خریداران را برای خرید بسته است؛ از سوی دیگر، اخبار مربوط به نرخ ارز، تنشهای منطقهای و سایه جنگ، این ترس را ایجاد کرده که «اگر امروز نخرم، فردا گرانتر میشود یا نه؟»
افت حجم تقاضا متناسب با رشد قیمت خودرو
در واقع، بازار خودرو طی ماههای اخیر با معادلهای پیچیده مواجه شده است؛ از یک سو هزینههای تولید و قیمت خودرو افزایش یافته و از سوی دیگر، قدرت خرید مصرفکنندگان و انگیزه سرمایهگذاری در این بازار کاهش پیدا کرده است.
در چنین شرایطی، قیمتها در سطوح بالایی تثبیت شدهاند، اما حجم معاملات متناسب با رشد قیمتها افزایش نیافته است. به این معنا که افزایش قیمت خودرو دیگر الزاماً به افزایش ارزش معاملات و رونق بازار منجر نمیشود و بخشی از مصرفکنندگان توان یا تمایل ورود به بازار را از دست دادهاند.
چشمانداز بازار خودرو؛ نه رونق، نه ریزش شدید
با کنار هم قرار دادن نشانههای موجود، بازار خودرو فعلاً بیش از آنکه در مسیر رونق قرار داشته باشد، در وضعیت انتظار و رکود تقاضا به سر میبرد.
کاهش فروش خودروسازان، افت تعداد متقاضیان، کاهش جذابیت خودرو برای سرمایهگذاری و تداوم قیمتهای بالا، همگی از بازاری حکایت دارند که تقاضای مؤثر در آن تحت فشار قرار گرفته است.
سعید موتمنی از فعالان بازار خودرو نیز در گفتوگو با خبرنگار پرشین خودرو، کاهش فاصله قیمت کارخانه و بازار، تورم و کاهش درآمد خانوارها و کاهش نقدشوندگی خودرو را سه ضلع مهم افت تقاضا و کاهش جذابیت برای سرمایهگذاری و خرید خودرو عنوان میکند.
به گفته وی، در مرحله جدید عرضه خودروسازان، در برخی طرحها میزان استقبال تا حدود ۵۰ درصد کاهش پیدا کرده است؛ مسئلهای که بخش مهمی از آن به مشکلات اقتصادی و کاهش درآمد بخش زیادی از خانوارها بازمیگردد.
در چنین شرایطی، افرادی هم که سرمایهای برای سرمایهگذاری دارند، به جای اینکه پول خود را در اختیار شرکتهایی قرار دهند که به تعهدات خود عمل نمیکنند، سراغ سرمایهگذاریهایی میروند که نقدشوندگی بالایی دارند.
تصمیم منطقی در برابر تورم بازار خودرو؛ خریداران دست نگه دارند؟
این فعال بازار خودرو در پاسخ به اینکه در چنین بازاری، خرید خودرو برای مصرفکننده تصمیم منطقی است یا بهتر است فعلاً دست نگه دارد؟ گفت: هرچند قیمتها آنقدر افزایش یافته که تعداد زیادی از مردم قدرت خرید حتی خودروهای داخلی را ندارند، با این حال خودرو همچنان کالای مصرفی است و کسی که به آن نیاز داشته باشد، با توجه به نرخ تورم در کشور، بهتر است خرید خود را انجام دهد.
سودهای نجومی از بازار خودرو پرکشید!
موتمنی در ادامه به موضوع سرمایهگذاری در بازار خودرو اشاره کرد و با تأکید بر اینکه زمان سودهای ۱۰۰ و ۳۰۰ درصدی از بازار خودرو به اتمام رسیده است، بیان کرد: البته در بلندمدت، کسی که در بخش خودرو سرمایهگذاری میکند لزوماً ضرر نمیکند، اما سودآوری آن مانند گذشته نیست.
شاید در گذشته سود خودرو برای سرمایهگذاران جذاب بود، اما امروز که قیمتگذاری شرکتهای خودروسازی متناسب با تورم در حال تغییر است و فاصله قیمت کارخانه و بازار کاهش پیدا کرده است، مانند گذشته سرمایهگذاری بالا در این بازار جذابیت ندارد و نمیتوان از این فاصله قیمتهای کارخانه و بازار سود کلانی کسب کرد.
تورم خودساخته وارداتیها با داغ شدن بازار فروش حوالهها
وی در ادامه، بازار خودروهای وارداتی را متفاوت از شرایط بازار خودروهای داخلی دانست و افزود: در این بخش، علاوه بر خود خودرو، حواله نیز به یک کالای قابل معامله تبدیل شده و همین مسئله میتواند زمینهساز شکلگیری قیمتهای غیرواقعی شود.
چنین وضعیتی میتواند به ایجاد «تورم خودساخته» در بازار خودروهای وارداتی منجر شود؛ چراکه قیمتها ممکن است تحت تأثیر معاملات حوالهای و انتظارات سوداگرانه افزایش پیدا کنند.
این مقام اسبق در اتحادیه نمایشگاهداران خودرو تهران همچنین به متقاضیان خودروهای وارداتی توصیه کرد پیش از پرداخت وجه، سابقه فعالیت شرکت، مجوزها، نمایندگیها، سوابق واردات و اطلاعات منتشرشده درباره آن را بررسی کنند.
به گفته موتمنی، در بازاری که فاصله میان وعده فروش و تحویل واقعی میتواند هزینه سنگینی به خریدار تحمیل کند، اتکا صرف به تبلیغات نمیتواند مبنای تصمیمگیری مطمئنی باشد.
چه باید کرد؟
به هر حال، با وجود چنین شرایطی، احتمال شکلگیری رونق پایدار بدون تغییر در متغیرهای اصلی اقتصاد و ثبات سیاسی چندان بالا نیست. بازار خودرو برای خروج از رکود به ثبات قیمتها، افزایش قدرت خرید، شفافیت در عرضه خودروهای وارداتی و سیاستهای قابل پیشبینی نیاز دارد.
بنابراین به نظر میرسد تا زمانی که این عوامل تغییر محسوسی نکنند، بازار خودرو همچنان در شرایطی باقی خواهد ماند که قیمتها در سطوح بالا قرار دارند؛ با این حال، هرگونه انتظار برای تغییرات کلان سیاسی و اقتصادی در بازاری که به کوچکترین خبری واکنش نشان میدهد، گرفتار شدن در تلهای است که تورم و بیثباتی ساختهاند و هرگونه انتظار و بلاتکلیفی به معنای خرید گرانتر در آینده خواهد بود.
نظر شما