به گزارش خبرنگار پرشین خودرو، در روزهای اخیر و همزمان با انتشار اخبار مربوط به مذاکرات، قیمت دلار و طلا از قلههای تاریخی خود فاصله گرفتهاند. بسیاری از تحلیلگران معتقدند در صورت تداوم این روند، بخشی از سرمایههای خرد و کلان در روزها و هفتههای آینده به سمت بازارهای موازی از جمله خودرو حرکت خواهند کرد. با این حال، پرسش اصلی اینجاست که آیا سرمایهگذاری در بازار خودرو همچنان منطقی و سودآور است؟
بازار خودرو در ایران طی سالهای گذشته به بازاری پیچیده و چندلایه تبدیل شده است؛ بازاری که تحت تأثیر سیاستگذاریهای نادرست و شرایط اقتصادی، از یک کالای مصرفی به ابزاری برای حفظ ارزش سرمایه و محلی برای فعالیت سوداگران تبدیل شده است.
کاهش ارزش پول ملی و نگرانی از افت قدرت خرید ناشی از تورم مزمن، طی سالهای اخیر رفتار اقتصادی خانوارها را تغییر داده و خودرو را از یک وسیله مصرفی به یک دارایی سرمایهای تبدیل کرده است. این در حالی است که در بسیاری از کشورهای توسعهیافته، خودرو کالایی مصرفی محسوب میشود که با گذشت زمان از ارزش آن کاسته میشود.
آیا خرید خودرو میتواند ارزش پول را حفظ کند؟
یکی از مهمترین تفاوتهای بازار ایران با بسیاری از کشورهای جهان، نگاه سرمایهای به خودرو است. هر بار که اقتصاد با نوسانات ارزی مواجه میشود، انتظارات تورمی افزایش مییابد و این ذهنیت در جامعه شکل میگیرد که هر کالایی اگر امروز گران باشد، فردا گرانتر خواهد شد. در چنین شرایطی، داراییهای بادوام به گزینهای برای حفظ ارزش سرمایه تبدیل میشوند و خودرو یکی از در دسترسترین این گزینههاست.
در روزهای اخیر و پس از فروکش کردن بخشی از التهابات اقتصادی ناشی از جنگ و انتشار اخبار ضد و نقیض درباره مذاکرات، قیمت دلار و طلا از اوج تاریخی خود فاصله گرفته است. همزمان، اجرای طرحهای فروش و پیشفروش خودروسازان نیز این احتمال را تقویت کرده که بخشی از سرمایههای خرد و کلان به دلیل جذابیت اختلاف قیمت کارخانه و بازار، دوباره به سمت بازار خودرو حرکت کنند. با این حال، همچنان این پرسش مطرح است که آیا در اقتصاد تورمی، خرید خودرو میتواند ابزار مناسبی برای حفظ ارزش پول باشد؟
مزایا و معایب سرمایهگذاری در بازار خودرو
کارشناسان معتقدند خرید خودرو در دورههای تورمی میتواند تا حدی از کاهش ارزش پول جلوگیری کند. همچنین در مقایسه با بسیاری از بازارهای سرمایهگذاری، ورود به بازار خودرو به سرمایه اولیه کمتری نیاز دارد و از نقدشوندگی مناسبی نیز برخوردار است؛ بهگونهای که در زمان نیاز، امکان تبدیل آن به نقدینگی نسبتاً سریعتر وجود دارد.
با این حال، سرمایهگذاری در خودرو خالی از ریسک نیست. استهلاک مداوم قطعات، هزینههای نگهداری، تعمیرات دورهای، بیمه و سایر هزینههای جانبی، بخشی از ارزش واقعی این دارایی را کاهش میدهد.
بازار خودرو در یکی دو سال اخیر نشانههایی از خروج تدریجی از فضای سرمایهای و حرکت به سمت یک کالای مصرفی را نشان داده بود، اما این روند پایدار نماند. تجربه سالهای گذشته نشان داده است هر زمان که به دلیل نوسانات ارزی و تورم، جهش قیمتی در اقتصاد رخ میدهد، خودرو بار دیگر جایگاه سرمایهای خود را بازمییابد و تقاضای غیرمصرفی در بازار فعال میشود.
اگرچه قیمت خودرو از سالهای ۱۳۹۶ و ۱۳۹۷ تا سال ۱۴۰۳ رشد قابل توجهی را تجربه کرده و این روند در بهار ۱۴۰۵ نیز ادامه داشته است، اما در ابتدای خردادماه بخشی از این افزایش قیمت تعدیل شد و برخی خودروها کاهش نرخ را تجربه کردند. حتی در برخی خودروهای وارداتی، افت قیمتهایی بیش از ۱۰۰ میلیون تومان نیز گزارش شده است.
آینده بازار خودرو؛ از احتمال رفع تحریمها تا انتظارات ارزی
آینده بازار خودرو تحت تأثیر چند عامل کلیدی قرار دارد که میتوانند بر بازدهی سرمایهگذاری در این بازار اثرگذار باشند.
نخستین عامل، روند مذاکرات و احتمال کاهش یا رفع تحریمهاست. در صورتی که مذاکرات به نتیجه برسد و محدودیتهای بینالمللی کاهش یابد، افت نرخ ارز و کاهش انتظارات تورمی میتواند به کاهش قیمت خودرو و حتی تخلیه بخشی از حباب قیمتی منجر شود. در چنین شرایطی احتمال افزایش عرضه و فروش خودرو توسط دارندگان فعلی نیز وجود خواهد داشت.
عامل دوم، سیاستهای دولت در حوزه خودرو است. اگرچه وزارت صمت بر تداوم واردات خودرو تأکید دارد، اما همچنان چشمانداز روشنی از سیاستهای آتی دولت در زمینه واردات، تولید داخلی و کنترل نقدینگی وجود ندارد. هرگونه تغییر در این سیاستها میتواند تأثیر مستقیمی بر بازار خودرو داشته باشد.
سومین عامل، روند تورم و کاهش توان خرید خانوارهاست. ادامه فشارهای اقتصادی ممکن است ذائقه مصرفکنندگان را به سمت خودروهای اقتصادیتر و کممصرفتر سوق دهد و ترکیب تقاضا در بازار را تغییر دهد.
تردید در سرمایهگذاری با اصلاح عرضه و تقاضا
بازار خودرو ایران امروز بیش از هر زمان دیگری از عدم تعادل میان عرضه و تقاضا رنج میبرد. شرایط ناشی از جنگ اخیر، افت تولید خودروسازان و همچنین سیاستهای قیمتگذاری دستوری در فضایی تورمی، باعث شده خودرو از کارکرد اصلی خود فاصله بگیرد و برای بسیاری از خریداران به ابزاری برای حفظ ارزش سرمایه تبدیل شود.
وجود شکاف قابل توجه میان قیمت کارخانه و بازار نیز موجب شده بخش مهمی از تقاضا صرفاً از سوی مصرفکنندگان واقعی شکل نگیرد و انگیزههای سرمایهگذاری و سوداگرانه همچنان در این بازار نقش پررنگی داشته باشند.
کارشناسان معتقدند تا زمانی که متغیرهای کلان اقتصادی اصلاح نشوند و تورم مهار نشود، بازار خودرو نیز تحت تأثیر همین الگوی رفتاری باقی خواهد ماند. در چنین شرایطی، خودرو همچنان برای بخشی از جامعه نه یک کالای مصرفی، بلکه ابزاری برای حفظ ارزش سرمایه خواهد بود؛ موضوعی که علاوه بر محدود کردن دسترسی مصرفکنندگان واقعی، به تداوم التهاب و نوسان در بازار خودرو نیز دامن میزند.
نظر شما