به گزارش خبرنگار پرشین خودرو، بحران سوخت و ناترازی انرژی بیش از گذشته صنعت خودرو را در کانون توجه دولت قرار داده است؛ تا جایی که در شرایطی که برخی خودروسازان با حدود یکسوم ظرفیت خود فعالیت میکنند و محدودیتهای ارزی و تعرفهای نیز شدت گرفته، موضوع توسعه خودروهای کممصرف، هیبریدی و برقی به یکی از محورهای سیاستگذاری در صنعت خودرو تبدیل شده است.
اما پرسش مهم اینجاست که آیا در شرایط فعلی امکان تولید و توسعه خودروهای هیبریدی و برقی در کشور وجود دارد و پشت پرده این سیاستگذاری چیست؟
دولت در واکنش به بحران سوخت و ناترازی انرژی، راهکارهایی مانند نوسازی ناوگان، خروج خودروهای فرسوده و توسعه خودروهای کممصرف، برقی و هیبریدی را در دستور کار قرار داده است؛ با این حال، تحقق این اهداف به زیرساختهای صنعتی، ارزی و فناورانه نیاز دارد؛ زیرساختهایی که وضعیت آنها در شرایط فعلی محل بحث است.
چرا صنعت خودرو در کانون سیاستگذاری برای کاهش مصرف بنزین قرار گرفته است؟
بررسیها و نشستهای مرتبط با دلایل بحران سوخت و ناترازی انرژی در ایران نشان میدهد که در میان گزینههای مختلف، صنعت خودرو بهعنوان یکی از عوامل اصلی رشد مصرف بنزین مورد توجه قرار گرفته است.
در همین راستا، هدفگذاریهایی برای توسعه سبد محصولات، نوسازی سالیانه ۷۰۰ هزار خودروی فرسوده و مهمتر از همه، تولید خودروهای داخلی با مصرف سوخت ۵ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر از سوی متولیان حوزه انرژی، رئیسجمهور و وزیر صمت مطرح شده است.
این تصمیمات در شرایطی مطرح میشود که خودرو در بازار ایران با جهشهای قیمتی برای بسیاری از خریداران دستنیافتنی شده و خودروسازان نیز با مشکلاتی مانند کمبود نقدینگی، افت ظرفیت تولید، فرسودگی پلتفرمها، وابستگی به واردات و ضعف در توسعه محصول مواجه هستند.
در چنین شرایطی، تعیین اهدافی مانند افزایش تولید خودروهای هیبریدی و برقی یا کاهش مصرف سوخت، اگرچه میتواند نشانه تغییر رویکرد سیاستگذار باشد، اما تغییر سبد قوای محرکه خودرو تنها با صدور بخشنامه و تعیین هدف تولید امکانپذیر نیست.
کارشناسان معتقدند خودروهای هیبریدی و برقی به زنجیرهای متفاوت از فناوری، قطعات، تجهیزات، دانش فنی، زیرساخت تعمیر و خدمات پس از فروش و همچنین منابع مالی و سیاست انرژی مشخص در کشور نیاز دارند.
بنابراین نمیتوان از خودروساز انتظار داشت بدون تأمین این نیازها و زیرساختها و در شرایطی که درباره سیاست انرژی، کیفیت و دسترسی به سوخت ابهام وجود دارد، مسیر فناوری آینده را تعیین و همزمان به اهداف مورد نظر سیاستگذار دست پیدا کند.
گام اول سیاستگذار برای توسعه خودروهای برقی و هیبرید چیست؟
در همین رابطه، یک کارشناس صنعت خودرو در گفتوگو با خبرنگار پرشین خودرو، دستیابی به اهدافی مانند تولید و تغییر سبد محصولات به سمت خودروهای برقی و هیبریدی را نیازمند برنامه اجرایی دقیق دانست.
به گفته محمدتقی احمدیان، اگر قرار است بحران سوخت و مسیر صنعت خودرو اصلاح شود، باید برنامهای وجود داشته باشد و اجرای آن نیز بهصورت مستمر از سوی دولت و وزارت صمت کنترل و پایش شود.
وی معتقد است اینکه گفته شود خودروهای تولیدی در کشور باید برقی یا هیبریدی شوند، بدون داشتن برنامه اجرایی نتیجهای نخواهد داشت.
به گفته این کارشناس، باید مشخص شود چه خودرویی، با چه فناوری، با چه میزان داخلیسازی، با چه منابعی و در چه زمانی قرار است تولید یا حتی وارد شود.
آیا خودروسازان آمادگی تغییر سبد محصولات را دارند؟
این کارشناس صنعت خودرو همچنین با بیان اینکه در حال حاضر ۶۰ تا ۷۰ درصد تولید خودرو کشور در دو شرکت بزرگ خودروسازی انجام میشود، بر لزوم آمادگی شرکتها برای چنین تغییری تأکید کرد.
وی افزود: در شرایطی که هنوز مشکلات اساسی صنعت خودرو مانند نقدینگی و افت تولید حل نشده و کشور با محدودیتهای مختلف مواجه است، نمیتوان با دستور و شعار به سمت توسعه خودروهای هیبریدی یا برقی رفت؛ مگر اینکه شرکتها بخواهند وارد مونتاژ محصولات برقی و هیبریدی خارجی شوند که در این صورت نیز مسئله منابع ارزی همچنان مطرح خواهد بود.
احمدیان تصریح کرد: در شرایطی که برخی خودروسازان با حدود یکسوم ظرفیت خود فعالیت میکنند، حتی اگر تلاش کنند شاید بتوانند به ۵۰ درصد ظرفیت برسند. بنابراین با چنین ظرفیتی، بدون شک امکان توسعه محصول و تولید محصولات جدید و باکیفیتتر بسیار بعید است.
مهمترین موانع تولید خودروهای برقی و هیبریدی در ایران
به گفته وی، نمیتوان به خودروساز تکلیف کرد که همین امروز خودروی برقی تولید کند، در حالی که تجهیزات و زیرساخت لازم برای تولید این خودروها در کشور فراهم نیست.
این کارشناس صنعت خودرو معتقد است: خودروسازان در شرایط فعلی به اندازه کافی ارز و منابع مالی در اختیار ندارند که بتوانند چنین محصولاتی را به شکل گسترده تولید و وارد کنند.
با این حال، با توجه به نیاز کشور و مشکلات انرژی، باید برای آینده برنامهریزی و هدفگذاری کرد و با ایجاد امکانات و رفع موانع، بستر تولید و واردات خودروهای برقی و هیبریدی و جایگزین را فراهم کرد.
خدمات پس از فروش و تأمین قطعات؛ حلقه مهم برقیسازی خودرو
احمدیان در ادامه، یکی از نکات مهم در توسعه خودروهای برقی و هیبریدی در کشور را موضوع خدمات پس از فروش و تأمین قطعات دانست.
وی تأکید کرد: تولید و حتی واردات خودروهای جدید بدون شک به برنامهای جامع در حوزه خدمات پس از فروش و تأمین قطعات نیاز دارد و بدون وجود چنین بستر و امکانی، توسعه خودروهای برقی و هیبریدی میتواند نتیجه عکس داشته باشد.
این کارشناس صنعت خودرو همچنین بخشی از موانع تولید و واردات خودروهای برقی و هیبریدی را مسئله تعرفهها عنوان کرد و گفت: متأسفانه در موضوع تعرفهها نیز وضعیت مشخص و باثباتی وجود ندارد و ابهام درباره افزایش تعرفهها، حرکت در این مسیر را دشوارتر میکند.
به گفته احمدیان، پس از ساماندهی شرایط و رفع موانع، شرکتهای مونتاژی و حتی خودروسازان بزرگ میتوانند در مرحله نخست به سمت مونتاژ خودروهای هیبریدی و برقی حرکت کنند و بهتدریج میزان ساخت داخل این محصولات را افزایش دهند.
ثبات تولید؛ پیششرط حرکت به سمت خودروهای برقی و هیبریدی
در مجموع، از نگاه کارشناسان، موانع و مشکلات متعددی پیش روی صنعت خودرو و حرکت در مسیر ترسیمشده از سوی سیاستگذار وجود دارد.
خودروسازان مونتاژی نیز امسال نسبت به سالهای قبل تولید بالایی نداشتهاند و به همین دلیل، مهمترین گام، رفع موانع تولید در صنعت خودرو و ساماندهی وضعیت کنونی است تا امکان دستیابی به یک وضعیت باثبات فراهم شود.
در غیر این صورت، هرگونه سیاستگذاری درباره تولید خودروهای برقی و هیبریدی، بدون رفع موانع موجود و ایجاد زیرساختهای لازم، چندان معنای اجرایی نخواهد داشت.
نظر شما