به گزارش خبرنگار پرشین خودرو، در حالی که ناترازی تولید و مصرف بنزین به یکی از پایدارترین چالشهای اقتصاد ایران تبدیل شده و میانگین مصرف خودروهای داخلی همچنان بیش از ۱۰ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر است، حالا تمرکز برنامههای کاهش مصرف از بدنه و ظاهر خودرو به مهمترین و مغفولترین بخش آن، یعنی موتور، منتقل شده است.
واقعیت این است که موتورهایی که امروز روی بخش عمده محصولات اقتصادی نصب میشوند، متعلق به فناوریهای یکی دو دهه گذشتهاند؛ موتورهایی که نه با استانداردهای جدید آلایندگی سازگارند و نه پاسخگوی هدف کاهش مصرف به محدوده ۵ تا ۶ لیتر هستند.
از همین رو، در تازهترین برنامه اعلامشده از سوی یکی از گروههای بزرگ خودروسازی کشور، توسعه یک خانواده موتور جدید بهعنوان محور اصلی تحول قوای محرکه معرفی شده است.
خانواده موتور یعنی چه و چرا مهم است؟
در ادبیات خودروسازی جهان، خانواده موتور به معنای طراحی چند موتور با پایه تولیدی مشترک است؛ بهگونهای که بلوک سیلندر، سرسیلندر و بخش عمدهای از قطعات و خطوط تولید مشترک باشند. نتیجه مستقیم آن، کاهش چشمگیر سرمایهگذاری، افزایش عمق ساخت داخل و امکان پوشش چند سگمنت مختلف با یک زیرساخت واحد است.
این دقیقاً همان الگویی است که فولکسواگن با خانواده TSI، هیوندای با Smartstream و خودروسازان چینی با موتورهای ماژولار اجرا کردند و توانستند هم مصرف را پایین بیاورند و هم قیمت تمامشده را کنترل کنند.
خانواده موتوری جدید معرفیشده نیز شامل سه عضو است که هر سه با فناوریهای روز موتورهای احتراق داخلی توسعه یافتهاند و از ابتدا قابلیت اتصال به فناوری هیبریدی و دوگانهسوز شدن در آنها دیده شده است.
۱. M15N؛ نسخه پایه کممصرف سایپا
موتور M15N از نوع تنفس طبیعی است و قدرت ۱۲۰ اسببخار و گشتاور ۱۴۰ نیوتنمتر تولید میکند. مصرف سوخت اعلامشده برای این نسخه تنها ۵.۵ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر است؛ عددی که آن را در سطح استاندارد روز اروپا قرار میدهد.
عمق ساخت داخل این موتور حدود ۸۰ درصد اعلام شده است؛ یعنی وابستگی ارزی حداقلی. این موتور قرار است قلب محصولات اقتصادی و پلتفرمهای جدید شهری باشد؛ جایی که کاهش حتی نیم لیتر مصرف در تیراژ چندصد هزار دستگاهی، به معنای صرفهجویی چند میلیون لیتری بنزین در سال است.
۲. M15NT؛ نسخه تقویتشده توربو
موتور M15NT از نوع توربوشارژ است و قدرت ۱۴۸ اسببخار و گشتاور ۲۳۰ نیوتنمتر دارد. مصرف سوخت این نسخه ۶.۳ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر اعلام شده است.
عمق ساخت داخل این موتور حدود ۷۰ درصد است. این نسخه برای سدانهای خانوادگی بزرگتر، مانند پلتفرم شاهین، در نظر گرفته شده است؛ محصولاتی که هم به کشش و شتاب نیاز دارند و هم باید مصرف سوخت متعادلی داشته باشند.
۳. M15NTD؛ نسخه پرتوان موتورهای جدید سایپا
M15NTD قدرتمندترین عضو این خانواده است و ۱۶۰ اسببخار قدرت و ۲۷۰ نیوتنمتر گشتاور تولید میکند. مصرف سوخت این موتور ۷ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر اعلام شده است.
با وجود افزایش قابل توجه قدرت نسبت به موتورهای فعلی، مصرف آن همچنان پایینتر از میانگین فعلی بازار است. عمق ساخت داخل این نسخه حدود ۶۰ درصد است که بهتدریج افزایش خواهد یافت.

چرا موتورهای جدید سایپا میتوانند تحول ایجاد کنند؟
سه ویژگی، این پروژه را از پروژههای قبلی موتور متمایز میکند.
اول؛ نگاه سیستمی به مصرف سوخت: بهجای بهینهسازی مقطعی یک موتور، یک خانواده کامل طراحی شده است که از خودروی اقتصادی تا سدان بزرگ و حتی نسخههای تجاری را پوشش میدهد.
دوم؛ آمادگی برای آینده: هر سه موتور قابلیت توسعه به نسخه CNG و هیبریدی را دارند. این یعنی سرمایهگذاری امروز، فردا با تغییر سیاست سوخت بلااستفاده نمیشود.
سوم؛ اقتصاد مقیاس: اشتراک بالای قطعات باعث میشود افزایش تیراژ یک موتور، هزینه هر سه موتور را پایین بیاورد؛ معضل تاریخی صنعت خودروی ایران که تیراژ پایین، قیمت را بالا نگه میداشت.
زمانی که این پروژه عملیاتی شود، سایپا دیگر پاشنه آشیلش، قوای محرکه نخواهد بود.
بر اساس برنامه اعلامشده، نسخه توربوی این خانواده در نیمه دوم سال آینده وارد بازار میشود، نسخه تنفس طبیعی در نیمه نخست سال ۱۴۰۷ روی پلتفرم جدید قرار میگیرد و تا سال ۱۴۰۹ بخش قابلتوجهی از تولید با این موتورها جایگزین خواهد شد.
کاهش مصرف سوخت محصولات سایپا از ۷.۳ به ۵.۵ لیتر
تحلیل کارشناسان نشان میدهد اگر این نقشه راه در تیراژ محقق شود، میتواند میانگین مصرف سوخت سبد محصولات سایپا را از ۷.۳ لیتر به حدود ۵.۵ لیتر برساند؛ کاهشی که در مقیاس ملی، به معنای کاهش روزانه میلیونها لیتر بنزین و گامی عملی در مسیر رفع ناترازی است.
نظر شما