به گزارش خبرنگار پرشین خودرو، رانندگی در روزهای بارانی به دقت، تمرکز و احتیاط بیشتری نیاز دارد. حتی رانندگان باتجربه نیز باید در چنین شرایطی شیوه رانندگی خود را با وضعیت جاده هماهنگ کنند؛ چراکه رفتار خودرو روی آسفالت خیس با شرایط جاده خشک تفاوت دارد.
این موضوع در معابر شهری، بزرگراه‌ها و جاده‌های بین‌شهری ایران اهمیت بیشتری پیدا می‌کند؛ به‌ویژه در روزهای نخست بارندگی، زمانی که ترکیب آب باران با گردوغبار، روغن و آلودگی‌های باقی‌مانده روی آسفالت می‌تواند سطح معابر را لغزنده‌تر کند.
اما هنگام رانندگی در باران چه نکاتی را باید رعایت کرد و کدام مهارت‌ها می‌توانند به حفظ کنترل خودرو و کاهش احتمال تصادف کمک کنند؟
۱. کاهش سرعت؛ اولین اصل رانندگی در باران
یکی از مهم‌ترین اصول رانندگی در روزهای بارانی، کاهش سرعت متناسب با وضعیت جاده و میزان دید است.
خیس شدن سطح آسفالت می‌تواند اصطکاک میان لاستیک و جاده را کاهش دهد. در نتیجه، کنترل خودرو دشوارتر می‌شود و برای توقف کامل آن به مسافت بیشتری نیاز خواهد بود.
رانندگی با سرعت بالا در خیابان‌های شهری، بزرگراه‌ها و جاده‌های بین‌شهری فرصت واکنش به موانع و اتفاقات پیش‌بینی‌نشده را محدود می‌کند.
بنابراین، رانندگان باید حتی در مسیرهایی که محدودیت سرعت بالاتری دارند، سرعت خود را با شرایط واقعی جاده و شدت بارندگی هماهنگ کنند.
نکته مهم: در نخستین دقایق بارندگی، به‌خصوص پس از چند روز هوای خشک، احتمال لغزندگی سطح آسفالت بیشتر است. ترکیب آب با گردوغبار و آلودگی‌های سطح جاده می‌تواند شرایط نامناسبی برای حرکت خودرو ایجاد کند.
۲. افزایش فاصله با خودروی جلویی
در جاده خیس، برای توقف خودرو به فاصله و زمان بیشتری نیاز است. به همین دلیل، حفظ فاصله طولی مناسب با خودروی جلویی اهمیت زیادی دارد.
در ترافیک‌های شهری، بزرگراه‌ها و هنگام حرکت در جاده‌های بین‌شهری، نزدیک‌شدن بیش از حد به خودروی مقابل می‌تواند فرصت واکنش در برابر ترمز ناگهانی آن را از راننده بگیرد.
بهتر است رانندگان در روزهای بارانی فاصله خود را با خودروهای جلویی بیشتر از شرایط عادی در نظر بگیرند و از حرکت با فاصله کم در ترافیک خودداری کنند.
۳. ترمزگیری نرم و تدریجی
ترمزگیری ناگهانی روی آسفالت خیس می‌تواند باعث کاهش چسبندگی لاستیک‌ها و برهم خوردن تعادل خودرو شود.
در روزهای بارانی بهتر است راننده با پیش‌بینی شرایط مسیر، زودتر سرعت خود را کاهش دهد و از ترمزگیری ناگهانی و شدید تا حد امکان پرهیز کند.
همچنین هنگام نزدیک‌شدن به تقاطع‌ها، چراغ‌های راهنمایی، پیچ‌ها و خودروهای متوقف‌شده باید احتیاط بیشتری به خرج داد.
در خودروهای مجهز به سیستم ترمز ضدقفل (ABS)، این سامانه به حفظ امکان فرمان‌پذیری هنگام ترمزگیری شدید کمک می‌کند، اما نباید تصور کرد که وجود ABS خطر لغزش یا افزایش مسافت توقف روی جاده خیس را از بین می‌برد.
۴. مراقب پدیده آب‌سواری خودرو باشید
یکی از خطرات مهم رانندگی در باران، پدیده آب‌سواری یا آکواپلنینگ (Aquaplaning) است.
این اتفاق زمانی رخ می‌دهد که لایه‌ای از آب بین لاستیک و سطح جاده قرار می‌گیرد و تماس مناسب تایر با آسفالت کاهش پیدا می‌کند. در چنین شرایطی، فرمان‌پذیری و کنترل خودرو ممکن است به‌شدت مختل شود.
سرعت بالا، تجمع آب روی جاده و فرسودگی آج لاستیک‌ها از عوامل افزایش احتمال بروز این پدیده هستند.
اگر خودرو دچار آب‌سواری شد، چه باید کرد؟
-
از ترمزگیری شدید و ناگهانی خودداری کنید.
-
پای خود را به‌آرامی از روی پدال گاز بردارید.
-
فرمان را تا حد امکان در مسیر مستقیم نگه دارید.
-
از چرخاندن ناگهانی فرمان و تغییر مسیر خودداری کنید.
-
پس از بازگشت چسبندگی و کنترل خودرو، سرعت را به‌تدریج کاهش دهید.
نکته مهم این است که در چنین شرایطی نباید با حرکات ناگهانی تلاش کرد خودرو را به مسیر قبلی بازگرداند.
۵. استفاده صحیح از چراغ‌های خودرو
بارندگی می‌تواند دید راننده را کاهش دهد و تشخیص خودروها برای سایر رانندگان را دشوار کند.
استفاده از چراغ نور پایین در شرایط کاهش دید، به دیده‌شدن بهتر خودرو کمک می‌کند. در مقابل، استفاده از نوربالا هنگام بارندگی شدید یا مه‌گرفتگی می‌تواند با ایجاد بازتاب نور، دید راننده را مختل کند.
چراغ‌های مه‌شکن نیز باید متناسب با شرایط دید و ضوابط مربوط مورد استفاده قرار گیرند.
در خیابان‌های شهری و جاده‌های بین‌شهری، روشن بودن چراغ‌های مناسب علاوه بر کمک به دید راننده، باعث می‌شود سایر خودروها نیز زودتر متوجه حضور وسیله نقلیه شوند.
۶. جلوگیری از بخار گرفتن شیشه‌ها
یکی از مشکلات رایج رانندگی در هوای بارانی، بخار گرفتن شیشه‌های خودرو است.
اختلاف دمای داخل کابین و هوای بیرون می‌تواند باعث ایجاد بخار روی شیشه‌ها شود و میدان دید راننده را محدود کند.
برای جلوگیری از این مشکل، استفاده صحیح از سیستم تهویه، فعال‌کردن بخارزدای شیشه جلو و عقب و تنظیم جریان هوا اهمیت دارد.
همچنین تمیز نگه‌داشتن سطح داخلی شیشه‌ها و اطمینان از عملکرد مناسب سیستم تهویه می‌تواند به حفظ دید راننده کمک کند.
توصیه مهم: اگر شیشه‌ها به‌اندازه‌ای بخار گرفته‌اند که دید کافی وجود ندارد، ادامه رانندگی تصمیم ایمنی نیست. راننده باید در محل امن توقف کند و پس از برطرف‌شدن مشکل به مسیر ادامه دهد.
۷. از عبور از آب‌گرفتگی‌های عمیق خودداری کنید
یکی از مشکلاتی که در روزهای بارانی در برخی معابر شهری و جاده‌های ایران دیده می‌شود، آب‌گرفتگی خیابان‌ها، زیرگذرها و مسیرهای عبور خودروهاست.
گاهی عمق آب در نگاه اول مشخص نیست و راننده نمی‌تواند تشخیص دهد که عبور از آن برای خودرو ایمن است یا خیر.
ورود به آب‌گرفتگی‌های عمیق یا مسیرهایی که جریان آب در آن‌ها شدید است، می‌تواند خطرات جدی به همراه داشته باشد و به بخش‌های فنی خودرو نیز آسیب برساند.
بنابراین:
-
از ورود به زیرگذرهای آب‌گرفته خودداری کنید.
-
در صورت نامشخص بودن عمق آب، مسیر دیگری را انتخاب کنید.
-
از ورود به مسیرهای دارای جریان شدید آب خودداری کنید.
-
به هشدارهای پلیس و محدودیت‌های تردد در معابر آب‌گرفته توجه داشته باشید.
هیچ مقصدی ارزش به خطر انداختن جان سرنشینان را ندارد.
۸. از حرکات ناگهانی فرمان و تغییر مسیر پرهیز کنید
در شرایط بارندگی، تغییر مسیر ناگهانی، پیچیدن با سرعت بالا و حرکات سریع فرمان می‌تواند تعادل خودرو را برهم بزند.
بهتر است راننده پیش از رسیدن به پیچ‌ها سرعت خود را کاهش دهد و هنگام تغییر مسیر، فرمان را نرم و تدریجی حرکت دهد.
همچنین باید از سبقت‌های غیرضروری، تغییر لاین ناگهانی و ترمزگیری شدید در بزرگراه‌ها و جاده‌های بین‌شهری خودداری کرد.
در روزهای بارانی، توجه به خودروهای سنگین نیز اهمیت دارد؛ زیرا پاشیده‌شدن آب از چرخ‌های کامیون‌ها و اتوبوس‌ها می‌تواند برای لحظاتی دید راننده خودروهای دیگر را کاهش دهد.
۹. سلامت لاستیک‌ها، ترمز و برف‌پاک‌کن‌ها را بررسی کنید
وضعیت فنی خودرو در روزهای بارانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. حتی رعایت اصول صحیح رانندگی نیز نمی‌تواند جایگزین سلامت تجهیزات ایمنی خودرو شود.
آج لاستیک‌ها نقش مهمی در تخلیه آب از سطح تماس تایر و جاده دارند. لاستیک‌های فرسوده در مسیرهای خیس عملکرد مناسبی ندارند و احتمال بروز آب‌سواری را افزایش می‌دهند.
پیش از حرکت در روزهای بارانی، بهتر است موارد زیر بررسی شوند:
-
لاستیک‌ها: سلامت آج، دیواره تایر و تنظیم باد مطابق توصیه کارخانه سازنده
-
سیستم ترمز: عملکرد صحیح ترمزها و نبود ایراد فنی
-
برف‌پاک‌کن‌ها: سلامت تیغه‌ها و پاک‌کردن مناسب سطح شیشه
-
سیستم شیشه‌شوی: وجود مایع شیشه‌شوی و عملکرد صحیح نازل‌ها
-
چراغ‌ها: سلامت چراغ‌های جلو، عقب، ترمز و راهنما
-
سیستم تهویه: عملکرد مناسب بخارزدای شیشه‌ها
این بررسی‌ها به‌ویژه پیش از سفرهای جاده‌ای در فصل پاییز و زمستان اهمیت زیادی دارند.
۱۰. در بارندگی شدید، ادامه مسیر همیشه بهترین تصمیم نیست
گاهی شدت بارندگی به اندازه‌ای است که حتی با روشن‌بودن برف‌پاک‌کن‌ها نیز دید کافی برای راننده فراهم نمی‌شود.
در چنین شرایطی، ادامه رانندگی می‌تواند احتمال برخورد با موانع، خودروهای دیگر یا خروج از مسیر را افزایش دهد.
اگر بارندگی شدید، مه‌گرفتگی یا آب‌گرفتگی باعث کاهش جدی میدان دید و ایمنی مسیر شده است، بهتر است راننده در نخستین فرصت به محلی امن و خارج از مسیر عبور خودروها برود و تا بهترشدن شرایط جوی منتظر بماند.
همچنین پیش از سفرهای بین‌شهری، بررسی وضعیت آب‌وهوا، شرایط جاده‌ها و هشدارهای پلیس راهور اهمیت دارد.
یک نکته مهم برای رانندگان در روزهای بارانی؛ مراقب عابران پیاده و موتورسواران باشید
در روزهای بارانی، تنها شرایط خودروها تغییر نمی‌کند؛ عابران پیاده و موتورسواران نیز با محدودیت‌های بیشتری روبه‌رو هستند.
کاهش دید، خیس بودن سطح معابر و احتمال لغزش موتورسیکلت‌ها باعث می‌شود رانندگان خودروها هنگام عبور از تقاطع‌ها، خط‌کشی عابر پیاده و خیابان‌های پرتردد احتیاط بیشتری داشته باشند.
همچنین هنگام عبور از کنار عابران پیاده، باید از پاشیدن آب جمع‌شده در سطح خیابان به سمت آن‌ها جلوگیری کرد.
توجه به این موضوع به‌خصوص در خیابان‌های پرتردد شهری و اطراف مدارس، ایستگاه‌های اتوبوس و مراکز خرید اهمیت دارد.
جمع‌بندی؛ در روزهای بارانی، ایمنی را فدای سرعت نکنید
رانندگی در روزهای بارانی بیش از هر چیز به پیش‌بینی شرایط جاده، حفظ تمرکز و پرهیز از رفتارهای ناگهانی وابسته است.
کاهش سرعت، افزایش فاصله طولی، ترمزگیری تدریجی، استفاده صحیح از چراغ‌ها، توجه به آب‌گرفتگی معابر و بررسی سلامت لاستیک‌ها از جمله مهارت‌هایی هستند که می‌توانند به کاهش خطرات رانندگی در هوای بارانی کمک کنند.
فراموش نکنیم که در جاده خیس، حتی رانندگان باتجربه نیز باید با احتیاط بیشتری رانندگی کنند. در چنین شرایطی، چند دقیقه دیرتر رسیدن به مقصد بسیار بهتر از به خطر انداختن جان خود و دیگران است.
نظر شما