به گزارش خبرنگار پرشین خودرو، در روزهای اخیر اخبار مهمی درباره افزایش قیمت گواهی اسقاط خودروهای فرسوده در ایران منتشر شده است. موضوع اصلی، افزایش ارزش هر گواهی اسقاط از ۶۰ به ۱۰۰ میلیون تومان است؛ با این حال، باید میان اعلام نرخ جدید از سوی انجمن صنفی مراکز اسقاط و تأیید و اجرای رسمی آن از سوی ستاد نوسازی ناوگان تفاوت قائل شد.
این تحولات در شرایطی رخ می‌دهد که به دلیل قیمت فعلی گواهی اسقاط، عرضه خودروهای فرسوده از سوی مالکان به مراکز اسقاط کاهش یافته است. کاهش ورودی خودرو به این مراکز نیز باعث شده ظرفیت بسیاری از مراکز اسقاط خالی بماند.
بر همین اساس، رئیس انجمن صنفی مراکز اسقاط خودروهای کشور اعلام کرده است که «قیمت گواهی اسقاط خودرو به‌زودی به‌روزرسانی می‌شود.»
حسن کریمیان پیش از اعلام نرخ پیشنهادی جدید ۱۰۰ میلیون تومانی از سوی انجمن مراکز اسقاط عنوان کرده بود که این روند باید مسیر کارشناسی خود را طی کند تا به نرخی برسیم که هم برای مالک و مراجعه‌کننده توجیه اقتصادی و سود داشته باشد و هم فشار مضاعفی به مصرف‌کننده وارد نکند.
آخرین وضعیت قیمت گواهی اسقاط خودروهای فرسوده
در حال حاضر قیمت هر گواهی اسقاط خودروی سواری ۶۰ میلیون تومان است. با توجه به اینکه برای اسقاط هر خودروی سواری سه گواهی در نظر گرفته می‌شود، ارزش مجموع گواهی‌های آن به ۱۸۰ میلیون تومان می‌رسد.
با این حال، در روزهای اخیر نرخ پیشنهادی جدید هر گواهی اسقاط ۱۰۰ میلیون تومان اعلام شده است. در صورت اجرای این نرخ، ارزش سه گواهی موردنیاز برای اسقاط یک خودروی سواری به ۳۰۰ میلیون تومان خواهد رسید؛ به این ترتیب، هزینه اسقاط هر خودروی سواری با افزایش ۱۲۰ میلیون تومانی مواجه می‌شود.
مسئولان و فعالان حوزه اسقاط چه می‌گویند؟
در موضوع افزایش قیمت گواهی اسقاط، سه موضع مهم وجود دارد که باید از یکدیگر تفکیک شوند.
نخست، اظهارات یکی از اعضای هیئت‌مدیره انجمن مراکز اسقاط است که اعلام کرده نرخ هر گواهی اسقاط خودروی سواری از ۶۰ به ۱۰۰ میلیون تومان افزایش یافته است. به گفته این عضو انجمن، افزایش قیمت بر مبنای مستندات کارشناسی و هزینه‌های فرآیند اسقاط انجام شده است.
وحید خاقانی با اشاره به اینکه برای هر خودروی سواری سه گواهی اسقاط در نظر گرفته می‌شود، اعلام کرده است که با نرخ جدید، ارزش اسقاط هر خودرو به ۳۰۰ میلیون تومان می‌رسد. با این حال، اجرای نرخ جدید منوط به تأیید ستاد نوسازی ناوگان حمل‌ونقل ایدرو و اعمال آن در سامانه است.
این فعال حوزه اسقاط معتقد است با توجه به اصلاحیه ماده ۱۰ قانون ساماندهی صنعت خودرو، قیمت گواهی باید متناسب با قیمت بازار و کارخانه به‌روزرسانی شود و این بازنگری هر سه ماه یک‌بار انجام گیرد.
همچنین نایب‌رئیس انجمن صنفی مراکز اسقاط نیز روز گذشته از تعیین نرخ ۱۰۰ میلیون تومانی برای هر گواهی خبر داده و اعلام کرده است که انجمن صنفی بر اساس مستندات کارشناسی، نرخ جدید را تعیین کرده است.
به گفته گودرزی، نرخ جدید هنوز در سامانه اعمال نشده و برای تأیید و اجرا به ستاد نوسازی ناوگان ارسال شده است. او ابراز امیدواری کرده که فرآیند اجرایی شدن این نرخ به‌زودی انجام شود.
وی همچنین ارزش اسقاط تاکسی‌های فرسوده را با توجه به اختصاص چهار تا شش گواهی، بین ۴۰۰ تا ۶۰۰ میلیون تومان برآورد کرده است.
مسئول تعیین و قیمت‌گذاری گواهی اسقاط کیست؟
به گفته این مقام صنفی در انجمن مراکز اسقاط، بر اساس نامه‌ای که از بخش حقوقی وزارت صمت ابلاغ شده، مسئولیت تعیین و قیمت‌گذاری گواهی اسقاط به انجمن صنفی واگذار شده است.
اما در مقابل، رئیس ستاد نوسازی ناوگان و اسقاط خودروهای فرسوده موضع متفاوتی درباره افزایش قیمت این گواهی دارد.
محمدصادق حاتمی در واکنش به اخبار افزایش ۵۰ درصدی قیمت گواهی اسقاط اعلام کرده است: «تاکنون قیمت جدیدی در خصوص اسقاط اعلام و اعمال نشده است.»
به این ترتیب، با توجه به اظهارات رئیس ستاد نوسازی ناوگان سازمان گسترش، به نظر می‌رسد نرخ‌های اعلام‌شده فعلاً در سطح تصمیم و اعلام انجمن صنفی قرار دارند و تا زمان اعلام و اعمال رسمی نرخ جدید، مبلغ معتبر هر گواهی همان ۶۰ میلیون تومان است.
چرا افزایش ارزش گواهی اسقاط اهمیت دارد؟
بر اساس استدلال فعالان صنفی حوزه اسقاط، موضوع صرفاً افزایش ارزش یک گواهی نیست، بلکه شرایط اقتصادی و هزینه‌های مرتبط با فرآیند اسقاط نیز در این تصمیم تأثیرگذار است.
از نگاه فعالان و کارشناسان این حوزه، هزینه‌های جمع‌آوری، انتقال، بازیافت و فرآیند اسقاط خودرو افزایش یافته و نرخ قبلی دیگر پاسخگوی این هزینه‌ها نیست؛ بنابراین افزایش ارزش گواهی اسقاط از نظر آنها ضروری است.
نکته مهم دیگر، ضرورت افزایش ارزش خودروهای فرسوده است. به اعتقاد فعالان این حوزه، مبلغ پرداختی به مالکان باید متناسب با شرایط اقتصادی و قیمت خودروها اصلاح شود.
البته افزایش ارزش گواهی اسقاط می‌تواند تبعات دیگری نیز به دنبال داشته باشد. تأمین گواهی با نرخ‌های جدید، هزینه تولید و واردات خودرو را افزایش می‌دهد؛ چراکه خودروسازان و واردکنندگان برای شماره‌گذاری محصولات خود به گواهی اسقاط نیاز دارند و افزایش قیمت این گواهی می‌تواند بر قیمت نهایی خودرو برای مصرف‌کنندگان تأثیر بگذارد.
افزایش قیمت گواهی اسقاط چه تأثیری بر قیمت خودرو دارد؟
گواهی اسقاط یکی از هزینه‌های مرتبط با عرضه و شماره‌گذاری خودرو در کشور است. خودروسازان و واردکنندگان بر اساس ضوابط مربوطه ملزم به تأمین گواهی اسقاط هستند و هزینه آن می‌تواند به‌عنوان بخشی از هزینه‌های جانبی، در مبلغ نهایی قابل پرداخت توسط خریدار لحاظ شود.
بر اساس این مصوبه و اصلاحات جدید آیین‌نامه اجرایی ماده ۱۰ قانون ساماندهی صنعت خودرو، از ۱۲ شهریورماه مقررات جدید مربوط به گواهی اسقاط اجرایی شده است.
طبق اعلام ستاد نوسازی ناوگان، اصلاحات جدید نحوه محاسبه گواهی‌های موردنیاز برای شماره‌گذاری خودروهای تولیدی و وارداتی را تغییر داده است.
افزایش همزمان قیمت و تعداد گواهی اسقاط
بر اساس اطلاعات موجود، در مورد خودروهای سواری، میزان سهم موردنیاز که پیش از این معادل یک‌چهارم گواهی یک خودروی فرسوده بود، به سه‌چهارم افزایش یافته است. در خودروهای وارداتی نیز تعداد گواهی موردنیاز از سه دستگاه خودروی فرسوده به شش دستگاه افزایش پیدا کرده است.
در چنین شرایطی، افزایش هزینه‌های قانونی و الزامات مرتبط با شماره‌گذاری می‌تواند مستقیماً بر بهای تمام‌شده خودرو تأثیر بگذارد.
به اعتقاد برخی کارشناسان، افزایش قیمت گواهی اسقاط خودروهای فرسوده در کنار افزایش تعداد گواهی‌های موردنیاز، می‌تواند برای تولید و شماره‌گذاری خودرو، از محصولات داخلی تا خودروهای وارداتی، به یکی از هزینه‌های جدید و قابل توجه صنعت خودرو تبدیل شود.
این هزینه از یک سو قیمت تمام‌شده تولید و واردات را افزایش می‌دهد و از سوی دیگر، در شرایطی که خودروسازان با محدودیت‌های ناشی از تحریم، دشواری تأمین قطعات و افزایش هزینه‌های تولید مواجه هستند، فشار بیشتری بر این صنعت وارد می‌کند.
در مقابل، رئیس انجمن صنفی مراکز اسقاط درباره تأثیر افزایش قیمت گواهی بر هزینه‌های خودروسازان و واردکنندگان معتقد است: «هزینه نهایی گواهی‌ها را خودروساز پرداخت نمی‌کند، بلکه این هزینه مستقیماً از جیب مردم و خریداران نهایی تأمین می‌شود. بنابراین باید با احتیاط و اعمال ملاحظات، قیمت گواهی اسقاط را افزایش داد.»
آیا انجمن می‌تواند بدون موافقت ایدرو نرخ جدید گواهی اسقاط را اجرا کند؟
با توجه به اظهارات مسئولان و فعالان حوزه اسقاط، در حال حاضر اختلاف اصلی بر سر اصل افزایش قیمت نیست، بلکه به مرحله اجرایی و ابلاغ نرخ جدید مربوط می‌شود.
همان‌طور که اعلام شد، تعیین و قیمت‌گذاری گواهی اسقاط طبق نامه بخش حقوقی وزارت صمت بر عهده انجمن صنفی قرار گرفته است. به نظر می‌رسد ایدرو با اصل اصلاح و شناور بودن قیمت گواهی اسقاط مخالفتی ندارد، اما ملاک نهایی، ثبت نرخ قابل پرداخت در سامانه رسمی ستاد نوسازی ناوگان است.
بنابراین انجمن اسقاط نمی‌تواند صرفاً با تصمیم داخلی خود، نرخ جدید گواهی اسقاط را به‌عنوان نرخ اجرایی در سامانه نوسازی ناوگان اعمال کند؛ چراکه ایدرو و ستاد نوسازی در اجرای نرخ جدید و ثبت آن در سامانه نقش دارند.
از این جهت، مالکان خودروهای سواری فرسوده فعلاً نباید مبلغ ۳۰۰ میلیون تومان را به‌عنوان هزینه قطعی و تضمین‌شده اسقاط خودروی خود در نظر بگیرند.
نظر شما